Tin tức Tin tức/(Trường Mầm non Bắc Lý)/Tuyên truyền/

bài tuyên truyền các tiêu chí kỹ năng sống cho trẻ mầm non

MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG CHO TRẺ MẪU GIÁO BÉ

Giáo dục “Kỹ năng sống” cho trẻ là giáo dục cách sống tích cực trong xã hội hiện đại . Giáo dục cho trẻ những kỹ năng mang tính cá nhân và xã hội nhằm giúp trẻ có thể chuyển kiến thức , thái độ , cảm nhận  thành những khả năng thực thụ , giúp trẻ biết xử lý hành vi của mình trong các tình huống khác nhau trong cuộc sống .

Một cá nhân nếu có đầy đủ kiến thức trong cuộc sống nhưng lại chưa có kỹ năng cuộc sống ( Bao gồm rất nhiều kỹ năng ) và biết sử dụng linh hoạt kỹ năng này thì không đảm bảo cá nhân đó có thể đưa ra các quyết định hợp lý, giao tiếp có hiệu quả và có mối quan hệ tốt với mọi người. Kỹ năng sống chính là năng lực tâm lý xã hội để đáp ứng và đối phó những yêu cầu và thách thức trong cuộc sống hàng ngày.

Một nghiên cứu gần đây về sự phát triển trí não của trẻ cho thấy khả năng giao tiếp, khả năng biết tự kiểm soát, thể hiện các cảm giác của mình, biết cách ứng xử phù hợp và biết tự cách giải quyết các vấn đề cơ bản một cách tự lập rất quan trong đối với trẻ.  Chính vì vậy, việc đi sâu lồng ghép dạy kỹ năng sống cho trẻ phù hợp với từng  độ tuổi từ lứa tuổi mầm non vô cùng cần thiết và đó cũng  là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của năm học 2011-2012.

Kỹ năng sống của trẻ bao gồm rất nhiều kỹ năng : Kỹ năng giao tiếp ứng xử , kỹ năng vệ sinh , kỹ năng thích nghi với môi trường sống , kỹ năng hợp tác chia sẻ..

Dạy kỹ năng sống cho trẻ là truyền cho trẻ những kinh nghiệm sống của người lớn. Nhằm giúp trẻ có những kỹ năng đương đầu với những khó khăn trong cuộc sống. Trẻ biết vận dụng, biến những kiến thức của mình để giải quyết những khó khăn trong cuộc sống cho phù hợp.

 Muốn vậy, người lớn phải tạo cho trẻ có môi trường để trải nghiệm, thực hành.  Nhưng trên  thực tế, trong xã hội hiện nay các gia đình thường chú trọng đến việc học kiến thức của trẻ mà không chú ý đến phát triển các kỹ năng cho trẻ. Luôn bao bọc , nuông chiều, làm hộ trẻ khiến trẻ ỷ lại, ích kỷ, không quan tâm đến người khác và các kỹ năng trong cuộc sống rất hạn chế. Khó khăn cho trẻ trong việc có tình huống bất ngờ xảy ra.

Chính vì vậy, tôi đã chọn đề tài:

“Một số biện pháp giáo dục kỹ năng sống cho trẻ mẫu giáo bé”.

 THUẬN LỢI KHÓ KHĂN:

1- Thuận lợi:

- Được sự quan tâm của ban giám hiệu luôn chỉ đạo sát sao với công tác chuyên môn. Luôn có sự đầu tư và bồi dưỡng cho chuyên môn.

- Ban giám hiệu luôn tạo mọi điều kiện tốt nhất về cơ sở vật chất, các phương tiện dạy học hiện đại.

- Trẻ đã học qua lớp nhà trẻ nên đã có kiến thức và kỹ năng nhất định. Trẻ mạnh dạn ham học hỏi và thích khám phá tìm hiểu thế giới xung quanh trẻ.

- Giáo viên đều đạt trình độ chuẩn và trên chuẩn, nhiệt tình tâm huyết với nghề.

- Luôn luôn được sự quan tâm, chia sẻ và ủng hộ của phụ huynh

2- Khó khăn:

- Sỹ số học sinh đông nên ít nhiều cũng ảnh hưởng đến việc triển khai các hoạt động cho trẻ.

THỰC TRẠNG

- Kỹ năng sống là gì? Là những kỹ năng cần có cho hành vi lành mạnh cho phép bạn đối mặt với những thách thức của cuộc sống hằng ngày.

- Dạy kỹ năng sống cho trẻ mầm non là ta nhằm giúp trẻ có kinh nghiệm trong cuộc sống, biết được những điều nên làm và không nên làm.

- Nội dung giáo dục  kỹ năng sống cho trẻ em  phải hết sức đơn giản và gần gũi với trẻ.

- Chúng ta dạy kỹ năng sống cho trẻ chính là chúng ta dạy trẻ biết sự hợp tác, tự kiểm tra, tính tự tin, tự lập, tò mò, khả năng thấu hiểu và giao tiếp.

- Trẻ sẽ học cách có được những mối liên kết mật thiết với các bạn khác trong lớp, biết chia sẻ, chăm sóc, lắng nghe, trình bày và diễn đạt được ý của mình trong nhóm bạn.

- Và điều quan trọng và chúng ta mong muốn là sẽ giúp trẻ luôn cảm thấy tự tin khi tiếp nhận các thử thách mới qua việc phát triển các kỹ năng cho trẻ.Nếu chỉ suy ngẫm và trò chuyện thôi thì chưa đủ , cần có các kỹ năng ứng dụng vào thực tế. Ngày nay trẻ cần được trải nghiệm , hiểu kết quả của hành vi ứng xử và muốn chủ động đưa ra những quyết định có sức ảnh hưởng lớn .

 

                           BIỆN PHÁP:

* Giáo dục lồng ghép:

 Đối với trẻ mầm non, rèn kỹ năng sống cho trẻ là rèn luyện kỹ năng ứng xử hợp lý các tình huống trong cuộc sống, thói quen và kỹ năng làm việc sinh hoạt theo nhóm , rèn luyện sức khoẻ và ý thức bảo vệ bảo vệ sức khoẻ,kỹ năng phòng chống tai nạn , rèn luyện kỹ năng ứng xử văn hoá ….

Một trong những kỹ năng đó là kỹ năng phòng chống tai nạn, biết tự bảo vệ mình vô cùng cần thiết . Ngay từ nhỏ, trẻ cần được giáo dục kỹ năng ứng biến khi gặp các tình huống khó khăn . Đó chính là những kỹ năng mà trẻ cần được trang bị để đề phòng bất trắc xảy ra.

Với trẻ mẫu giáo bé, trẻ còn nhỏ tuổi , kinh nghiệm sống chưa có nên kỹ năng phòng chống tai nạn ở trẻ còn hạn chế . Trẻ chưa nhận thức được mối nguy hiểm xảy ra xung quanh trẻ và cách nhận biết, phòng tránh và xử lý cho phù hợp.

Chính vì vậy, với nội dung này, ngay từ đầu năm học cùng với giáo viên trong lớp, tôi đã suy nghĩ, nghiên cứu đưa ra những nguy cơ cụ thể có thể xảy ra mất an toàn với trẻ và  đưa  vào dạy trẻ ở mọi thời điểm trong ngày. Những nội dung đó được gắn vào các chủ điểm trong năm một cách phù hợp.

Khi đã đưa ra được  những nội dung phù hợp với trẻ thì việc lựa chọn phương pháp, biện pháp để chuyển tải đến trẻ đạt hiệu quả tối ưu nhất cũng rất quan trọng.

Xuất phát từ đặc điểm tâm sinh lý của trẻ mầm non là tư duy trực quan hình tượng, những kiến thức giáo dục  cho trẻ phải cụ thể, gần gũi dễ hiểu đối với trẻ. Chính vì vậy, tôi đã lựa chọn những phương pháp sau để dạy trẻ:

* Thông qua việc tạo tình huống cụ thể :  

 Trước đây, với những nội dung dạy trẻ nhận  biết một số nguy cơ không an toàn và cách phòng tránh thì giáo viên thường  giáo dục trẻ với những lời dặn dò  nhắc nhở đơn giản thông qua  nội dung các bài thơ ,câu chuyện, bài hát có nội dung giáo dục  dạy trẻ. Song  trên thực tế,  trong chương trình có rất ít bài hát, bài thơ, câu chuyện có nội dung đó . Vì vậy, trong năm học này, tôi nghiên cứu  lựa chọn  những tình huống bất trắc thường xảy ra đưa ra những tình huống cụ thể để  dạy trẻ  có kỹ năng ứng  biến  khi gặp tình huống khó khăn, biết cách   suy nghĩ và giải quyết .

Ví dụ, với chủ điểm “Bản thân”. Trước đây, thông qua câu chuyện “Chú vịt xám”  hoặc  nội dung bài hát “Đàn Vịt con” chúng tôi chỉ  dùng lời giáo dục trẻ: “Khi đi công viên hoặc đến những nơi công cộng thì phải đi với bố mẹ, không được chạy lung tung để khỏi bị lạc” chứ chưa dạy trẻ nếu chẳng may xảy ra sẽ phải xử lý như thế nào.

Với cách  giáo dục  như vậy tôi thấy kết quả đạt trên trẻ chưa đạt hiệu quả. Trẻ ghi nhớ một cách thụ động, và thường chóng quên. Và điều cốt yếu trẻ không hiểu cốt lõi của vấn đề là tại sao không nên làm như vậy và nếu xảy ra thì phải làm thế nào.  Do đó bây giờ ngoài việc giáo dục như vậy vào giờ  hoạt động chiều, tôi  đã đưa ra tình huống “Khi bé bị lạc mẹ trong siêu thị - bé sẽ làm gì ?

Tôi đã cho trẻ suy nghĩ,  mỗi trẻ đưa ra một cách giải quyết của riêng trẻ. Lắng nghe ý kiến của trẻ, cho trẻ suy nghĩ và trả lời  theo ý kiến của mình, gợi mở cho trẻ bằng các câu hỏi :

 Theo con làm như vậy có được không? Tại sao?Sau đó, cô giúp trẻ rút ra phương án tối ưu nhất :   

Khi bị lạc mẹ, bé hãy bình tĩnh,  không khóc và chạy lung tung mà hãy đứng yên tại chỗ  chờ. Vì bố, mẹ sẽ quay lại chỗ đó để tìm bé. Hoặc bé có thể  đến chỗ chú bảo vệ, cô bán hàng  trong siêu thị  ở gần chỗ đó để  nhờ gọi điện thoại, hoặc thông báo lên loa để tìm bố mẹ. Tuyệt đối không đi theo người lạ dù người đó có hứa sẽ đưa về với bố mẹ. Vì có thể đó sẽ là  kẻ xấu lợi dụng cơ hội đó bắt cóc hoặc làm hại bé.

Với tình hình phức tạp trong xã hội hiện nay, nhiều tình huống bất trắc có thể xảy ra đối với trẻ như bị bắt cóc , xâm hại .. Tôi đã đưa ra những tình huống để dạy trẻ như :

 “ Nếu có người không quen biết cho bé quà  bé nên làm như thế nào ?

 Ở tình huống này, với lứa tuổi của trẻ  trên thực tế trẻ  rất thích khi được cho quà  và sẽ không  biết tại sao không được nhận.

Khi trẻ thảo luận, tôi đưa ra những giả thiết, những tình huống xấu “ Nếu đó là kẻ xấu  thì sẽ rất nguy hiểm cho bé”.  Tôi phân tích , giải thích cho trẻ và giúp trẻ có phương án giải quyết đó là :

       Tuyệt đối không nhận quà, ăn bánh kẹo của người lạ vì có thể bị người xấu tẩm thuốc mê và  trúng mưu của kẻ xấu.

Khi gặp trường hợp này bé nên  nói “ Cháu cám ơn,  nhưng bố mẹ cháu không cho nhận quà của người lạ”.

  +  Với chủ điểm “Gia đình”, ngoài việc giáo dục trẻ nhận biết  và tránh những đồ dùng nguy hiểm như bàn là , phích nước , bếp đang đun

 Tôi đưa  tình huống trẻ biết tránh những mối nguy hiểm khác như:

 “ Nếu con đang ở nhà một mình , có người đến gọi mở cửa con sẽ làm gì ?

Tôi cho trẻ  nói suy nghĩ , cách giải quyết của mình. Trong khi thảo luận với trẻ tôi gợi mở :cũng có trường hợp kẻ xấu  có thể gây hại cho bé hoặc lấy trộm đồ của gia đình cũng chính là  người  thu tiền điện, nước hoặc chính là người quen biết  với bố mẹ bé  để giúp trẻ suy đoán tìm cách giải quyết.  Sau đó cô giúp trẻ rút ra phương án tối ưu nhất trong trường hợp này :

Tuyệt đối không mở cửa,  kể cả đó có thể là người quen của bố mẹ, người thu tiền điện, nước. Nếu có người lớn ở trên gác chưa biết thì gọi xuống , còn nếu không có ai ở nhà thì hẹn họ nhắn lại gì hoặc tối đến gặp bố mẹ.

Trong thời gian gần đây, cháy nổ là hiểm hoạ luôn rình rập với tất cả mọi nhà. Chính vì vậy, với trẻ mẫu giáo tuy trẻ còn nhỏ tuổi song tôi nghĩ rằng cũng cần dạy cho trẻ một số kỹ năng ứng biến nếu chẳng may có điều đó xảy ra . Tôi đã đưa tình huống :

“ Nếu bé thấy có khói, hoặc cháy  ở đâu đó bé sẽ phải làm thế nào?”

Qua tình huống này tôi dạy trẻ :

 Khi thấy có  khói hoặc cháy ở đâu, trước hết bé  phải chạy xa chỗ cháy, Hãy  hét to để báo với người nhà và những người xung quang có thể nghe thấy. Nếu không có người ở nhà thì chạy báo cho hàng xóm.

 Từ những tình huống cụ thể mà rất  dễ xảy ra đối với trẻ, bằng cách cho trẻ thảo luận, yêu cầu trẻ suy nghĩ, vận dụng vốn hiểu biết của mình đã có để tìm cách giải quyết vấn đề. Thông qua đó cô giúp trẻ tìm ra phương án tối ưu nhất, đó cũng chính là kinh nghiệm mà ta cần dạy trẻ . Thông  qua hoạt động đó cũng giúp trẻ  có sự tư duy lôgích, biết cách diễn đạt suy nghĩ của mình, và giúp trẻ có thêm kinh nghiệm trong cuộc sống.

 

 

* Thông qua nội dung các câu chuyện :

Xuất phát từ đặc điểm tâm lý của trẻ mầm non là rất thích nghe kể chuyện. Nội dung các câu chuyện  thường để lại ấn tượng cho trẻ khó phai mờ.  Chính vì vậy tôi đã  sáng tác một số câu chuyện lồng  vào đó các tình huống để giáo dục trẻ.  Giúp trẻ  tiếp nhận một cách hứng thú, tự nguyện.

- Ở chủ điểm “ Nước và mùa hè”. Với  đặc thù  trẻ đang sống ở thành phố,  vì vậy ngoài việc giáo dục trẻ tránh xa ao, hồ, hố nước nguy hiểm mà môi trường sống của trẻ ít gặp.  Thì  nhà vệ sinh cũng  nhiều tình huống có thể gây  nguy hiểm cho trẻ. Chính vì vậy, tôi đưa ra những tình huống để  dạy trẻ cách sử dụng an toàn trong  phòng tắm bằng cách đưa vào câu chuyện để trẻ rút ra bài học kinh nghiệm cho mình

             CHUYỆN : TRONG PHÒNG TẮM .

Hôm nay, trời rất nóng. Vừa về đến nhà Nhật đã giục mẹ :

“ Mẹ ơi, con nóng quá, cho con đi tắm”.

Mẹ nhắc:

“ Con ngồi một tí cho ráo mồ hôi đã rồi hãy vào tắm nếu không sẽ dễ bị cảm đấy ”

Nhật ngồi ở quạt cho đỡ mồ hôi rồi vào tắm .

 Mẹ lấy ghế cho Nhật ngồi rồi nhẹ nhàng xả nước gội đầu cho Nhật. Gội đầu xong mẹ bảo:

“ Con ngồi đây  kì cọ cho sạch đi nhé, mẹ ra cắm nồi cơm rồi mẹ vào tắm cho, con cẩn thận sàn nhà trơn lắm đấy”.

Mẹ ra rồi, Nhật thích thú đùa nghịch với dòng nước mát. Cu cậu vặn nước rồi đùa nghịch với dòng nước. Hứng trí cậu còn đứng lên nhảy nhót vừa té nước vừa cười khanh khách. Bỗng “ Oạch” Nhật bị trượt chân ngã đầu đập xuống nề đau điếng. Nhật khóc ầm lên gọi mẹ.

 Mẹ vội vàng chạy vào đỡ Nhật dậy, xem xét xem Nhật có sao không. May mà chỉ hơi sưng.

Mẹ nói : “ Mẹ đã nhắc con phải cẩn thận rồi mà, sàn nhà tắm khi có nước vào sẽ rất trơn, nếu không cẩn thận sẽ bị ngã rất nguy hiểm. lần sau khi tắm con phải cẩn thận , đứng tại chỗ hoặc ngồi xuống ghế  con nhớ chưa nào?.

- Vâng ạ.

Từ đấy, mỗi khi đi tắm Nhật luôn lấy ghế ngồi , không bao giờ đùa nghịch trong nhà tắm nữa.

 Qua câu chuyện tôi giúp trẻ rút ra bài học :

          - Sàn nhà tắm rất trơn, tuyệt đối không chạy nhảy, leo trèo sẽ dễ bị ngã .

Có những tình huống bất trắc xảy ra không chỉ với trẻ mà đôi khi còn xảy ra với cả người lớn đó chính là nội dung câu chuyện:

CHUYỆN: CHIẾC Ổ KHOÁ

Hôm naychủ nhật, mẹ đưa Hòa  đến nhà bác Nguyệt làm cùng cơ quan mẹ chơi. Nhà bác Nguyệt  thích thật, có cả ssan chơi và một khu vườn nhỏ trước sân nhà nữa.  Khi mẹ và bác Nguyệt nói chuyện Hòa xin phép mẹ ra sân chơi.

Ra đến sân, Hòai mê mải ngắm những chú chim sâu đang vừa   chuyền cành  vừa kêu lích tích như đang trò chuyện.

 Ngắm chán,Hòai chạy đi nhặt những chiếc lá rụng để xếp các hình mà cô đã dậy ở lớp như: Xếp hình ông mặt Trời, bông hoa, chiếc thuyền ….

Đang chơi, Hòa  nghe tiếng bác Nguyệt gọi to :

“ Hòa ơi, vào ăn bánh đi cháu”. Hòa chạy vội vào nhìn đĩa bánh một cách thích thú. Mẹ nhắc:

“ Con vào rửa tay đi rồi hãy ra ăn nhé “

  “ Vâng ạ”

Hào chạy vội vào nhà vệ sinh để rửa tay,  xong  khi quay ra sờ đến nắm chốt cửa cậu ngạc nhiên “ Ôi, sao không giống  ở nhà mình”.

 Cậu thích thú đóng cửa , xoay vạn chốt với vẻ tò mò.

Tiếng khoá kêu : “tách, tách” làm cu cậu càng thích thú.

Bỗng có tiếng mẹ gọi : Hòai ơi, xong chưa nào?

 “ Vâng ạ, con ra ngay đây.

Hòai  xoay tay nắm để mở cửa  giống như ở nhà mình mà  không tài nào  mở được. Cậu loay hoay xoay đi xoay lại mà không  được. Cu cậu sợ quá khóc oà lên. Mẹ và bác Nguyệt vội vàng chạy lại hướng dẫn Hòa cách mở khoá những cu cậu càng khóc to hơn. Cuối cùng bác Nguyệt phải thuê thợ cắt kính vào cắt để có thể thò tay vào mở khoá cửa.

 Cửa vừa mở, Hòa ào ra ôm chầm lấy mẹ khóc nức nở “ Mẹ ơi, con sợ quá”.

Đợi Hòa bình tĩnh, mẹ mới ôn tồn giải thích và nhắc nhở: “ Lần sau, đi đâu con không được nghịch khoá như thế nữa nhé, khoá mỗi nhà có các cách sử dụng khác nhau. Nếu hôm nay ,mẹ và bác Nguyệt  không bíêt thì sẽ nguy hiểm thế nào. Mà con xem bây giờ  bác Nguyệt phải chữa lại cửa rồi.

 Khôi ân hận cúi đầu : “ Vâng ạ, con xin lỗi bác, con xin lỗi mẹ ạ”

Bác Nguyệt tươi cười bảo:  Thôi, không sao đâu .Cháu biết lỗi vậy là được rồi. Lần sau nhớ nhé.

Từ đó , Khôi  luôn nhớ lời mẹ dặn .

 Với câu chuyện này tôi giáo dục trẻ:

 -  Không vào nhà vệ sinh một mình và chốt , khoá cửa.

Bên cạnh đó tôi còn đưa  ra những  tình huống  khác đối với trẻ như :

  -   Không tự ý xả nước ở vòi vì dễ xảy ra bỏng khi sử dụng bình nóng lạnh .

          - Khi tắm bồn: Chờ người lớn xả nước và giúp vào bồn. Không tự ý xả nước và trèo vào đề phòng nước quá nhiều sẽ nguy hiểm, không nằm bồn tắm quá lâu ..

- Trong cuộc sống sinh hoạt thường ngày, có rất  nhiều  tình huống bất trắc trẻ rất dễ gặp trong cuộc sống , tuy nhiên chúng ta ít khi đưa vào dạy trẻ .Với  nền  kinh tế phát triển như hiện nay, nhiều gia đình sử dụng ô tô là phương tiện đi lại của gia đình hàng ngày. Xong việc chấp hành luật lệ an toàn giao thông khi đi ô tô và xe máy đối với trẻ thường các bậc phụ huynh vẫn còn coi nhẹ chưa được thực hiện nghiêm túc.   

Với “Chủ điểm giao thông” chúng tôi đưa tình huống cho trẻ qua câu chuyện :

                                          MỘT CHUYẾN VỀ QUÊ

Ngày chủ nhật ,  Tuấn được bố đưa  về quê chơi. Lên ô tô,  bố cài dây bảo hiểm cho Tuấn và của mình . Xe chạy một lát đã ra đến ngoại ô.  Cảnh vật hai bên đường thật đẹp. Tuấn thích thú nhoài người về phía cửa sổ và nhìn ra ngoài, nhưng bị vướng dây bảo hiểm làm Tuấn không quay người để nhìn rõ được. Tuấn liền cởi  dây bảo hiểm ra. Thoát khỏi dây bảo hiểm,  Tuấn thấy thật thoải mái , cậu tha hồ quay sang 2 bên để ngắm cảnh . Xe đang lao nhanh . Bỗng… từ xa có một chú bê chạy qua đường . Xe phanh gấp đột ngột làm cho Tuấn ngã nhào về phía trước, đầu đập vào phía trước đau điếng. Bố dừng xe , đỡ Tuấn dậy và ôn tồn nhắc nhở : Sao con lại cởi dây bảo hiểm ra, khi xe phanh gấp sẽ rất nguy hiểm. May hôm nay con chưa bị làm sao đấy .  

Tuấn ân hận xin lỗi bố : Con xin lỗi bố , con nhớ rồi ạ .

Từ đó trở đi, mỗi khi đi ô tô Tuấn luôn nhớ cài dây bảo hiểm để đảm bảo an toàn giao thông .

 

                                    CHUYỆN : ĐI XE MÁY.

Hôm nay, trường Hà tổng kết năm học  đặc biệt là lễ chia tay các bé lớp mẫu giáo lớn như lớp của Hà. Cu cậu háo hức dậy thật sớm,  giục mẹ đưa đi sớm đến trường vì hôm nay là buổi học cuối cùng mà . Ăn sáng song, cậu vội vàng đeo ba lô chạy ra ngõ đợi mẹ.

Ra đến đường, Hà luôn miệng giục mẹ :

“ Mẹ ơi, mẹ đi nhanh lên nhé”.

Đang đi, bỗng Hà chợt nhớ ra, cậu kêu lên:

“ Mẹ ơi, con quên mất mũ bảo hiểm ở nhà rồi.

Mẹ nói : “ tại con cứ vội cuống lên đấy mà”. Thôi , mẹ con mình quay lại để lấy nhé.

-  “ Không , bây giờ mà quay về thì muộn mất mẹ ạ.”

Hà nhất định không chịu quay lại để lấy mũ, mẹ đành phải nhượng bộ không quay về nữa.

Đang đi, bỗng chiếc xe phía trước chở thùng cam bị rơi xuống đường, làm cam  rơi tung toé . Mẹ vội vàng phanh gấp làm xe loạng choạng rồi đỏ kềnh làm hai mẹ con ngã lăn ra đường. Hà bị đập đầu xuống đường.

Chú công an đang đứng bên đường nhìn thấy chú bèn bước sang đỡ hai mẹ con dậy, chú lo lắng hỏi : “ Chị và cháu có sao không”.

 Mẹ xem xét chỗ vết thương của Hà và nói: “Cảm ơn anh, mẹ con tôi không sao ạ”

Chú ôn tồn nhắc nhở :

-         “ Chị không cho cháu đội mũ bảo hiểm là vi phạm luật ATGT rồi. Trẻ em cũng phải đội mũ bảo hiểm để đảm bảo ATGT. Nếu hôm nay mà va chạm mạnh thì sẽ rất nguy hiểm. Cháu đội mũ thì những trấn thương vùng đầu  giảm đi rất nhiều. Tránh được những  trấn thương để lại những hậu quả đáng tiếc .”

Mẹ Minh ân hận xin lỗi chú công an và nói với Hà:

“ Mẹ con mình lần sau dù có vội hay muộn đến mấy cũng phải nhớ đội mũ bảo hiểm con nhỉ.”

Sau khi  cho trẻ nghe chuyện và toạ đàm với trẻ về nội dung câu chuyện, tôi thấy có nhiều cháu cũng nhận là  thường xuyên không đội mũ bảo hiểm khi đi xe máy đi học. Sau đó,  nhiều bậc phụ huynh đã chia sẻ với cô giáo :  Bản thân phụ huynh cũng ít khi nhớ cho con đội mũ bảo hiểm khi đi xe máy đến trường, bởi một phần  vướng, một phần công an thường không phạt trường hợp này nên các phụ huynh cũng hay bỏ qua. Nhưng bây giờ,  các con đòi đội mũ bảo hiểm khi đi học . Qua trên tôi thấy rằng, qua câu chuyện trẻ đã nhận thức được sự cần thiết của việc đội mũ bảo hiểm khi đi xe.  Biết được nếu không thực hiện tốt thì có thể xảy ra rủi ro như thế nào. Từ đó tạo cho trẻ ý thức chấp hành LLATGT từ bé.

* Thông qua hoạt động vui chơi:

Đối với trẻ mầm non, hoạt động vui chơi chiếm vai trò chủ đạo trong hoạt động của trẻ ở trường. Thông qua giờ chơi, trẻ được đóng các vai khác nhau trong xã hội, trẻ đóng vai và tái hiện lại những gì trẻ nhìn thấy trong cuộc sống. Tất cả những kiến thức  và kinh nghiệm cuộc sống mà trẻ có sẽ được  trẻ  thể hiện qua họat động vui chơi. Chính vì vậy, tôi rất chú trọng đến việc tạo các tình huống khi trẻ đóng vai để trẻ tìm cách giải quyết, cũng như  quan sát những điều trẻ thể hiện được những kiến thức mà trẻ đã có.

Ví dụ : Ở   góc “Gia đình”, khi tôi đóng giả một người lạ đến gõ cửa  khi trẻ ở nhà một mình, thì trẻ biết nhắc nhau “Đừng mở cửa , phải đợi bố mẹ về đã”.

Hoặc tôi cho trẻ ở nhóm gia đình cùng đi siêu thị và đưa ra tình huống : “Con bị lạc bố mẹ ở siêu thị” thì trẻ biết ra nhờ cô bán hàng gọi điện thoại cho bố mẹ, cháu đóng vai người bán hàng cũng nhắc trẻ: Cháu chờ ở đây với cô đợi bố mẹ đón.

Tôi đóng một vai làm người đi đường và rủ bé : Đi cùng cô để  cô dắt về với mẹ.

 Các trẻ trong nhóm đã nhắc nhau: “Đừng đi, nếu không sẽ bị bắt cóc đấy”.

Hoặc với trò chơi “Đi ô tô” tôi cũng chú ý xem cách thể hiện của trẻ để có những gợi mở kịp thời như : Các bác đã thắt dây an toàn chưa, đừng thò đầu, thò tay ra ngoài khi xe đang chạy nhé.

-         Với nhóm “ Nấu ăn” , tôi cũng lưu ý đến những thao tác mà trẻ   mà trẻ thể hiện vai của mình :

-         Ví dụ : bắc nồi lên bêp ga đặt đã đúng giữa bếp chưa nếu không sẽ dễ đổ và xảy ra tai nạn, nấu xong phải nhớ tắt bếp, bắc nồi phải dùng cái lót tay để không bị bỏng.

Với cách dạy trẻ bằng nhiều hình thức khác nhau, lúc thông qua nội dung các bài thơ, bài hát, câu chuyện để lồng vào giáo dục trẻ kỹ năng sống giúp trẻ ghi nhớ một cách thoải mái, nhớ lâu và không gò bó áp đặt trẻ. Đặc biệt với hình thức đặt ra các tình huống cho trẻ được toạ đàm, nói lên cách sử lý của mình sau đó cô sẽ giúp trẻ tổng hợp lại và tìm ra phương pháp tối ưu nhất. Chính hình thức này giúp trẻ mạnh dạn, tự tin, phát triển ngôn ngữ và giao tiếp cho trẻ. Với cách  thảo luận , mỗi cá nhân đưa ra cách  giải quyết cho phù hợp giúp trẻ biết vận dụng vốn hiểu biết , kiến thức của mình đã có để giải quyết vấn đề. Đó cũng chính là một kỹ năng sống rất cần thiết cho trẻ trong cuộc sống hiện tại cũng như sau này.

* Phối hợp với phụ huynh :

Bên cạnh việc dạy trẻ ở trường, tôi cũng chú trọng đến việc trao đổi với phụ huynh để cùng phối hợp dạy kỹ năng sống cho trẻ. Tuyên truyền cho phụ huynh hiểu không nên làm hộ con, phải dậy trẻ tính tự lập từ bé.  Trẻ càng được hướng dẫn sớm về cách tự vệ , nhận biết những mối nguy hiểm từ xung quanh và cách xử lý thì sẽ vững vàng vượt qua những thử thách trong mọi tình huống. Điều đó được chứng minh rõ ràng từ thức tế. Chính vì vậy, cách bảo vệ trẻ tốt nhất  chính là dạy trẻ biết cách tự bảo vệ bản thân.

 Việc dạy trẻ những kỹ năng đó phải là một quá trình . Nhiều phụ huynh cho rằng con mình còn quá bé để hiểu được những điều đó  cũng như nghĩ rằng trẻ mẫu giáo vẫn được sống trong sự bao bọc , bảo vệ tuyệt đối của bố mẹ. Những trên thực tế , không phải lúc nào cha mẹ cũng ở bên con khi có tình huống xấu.

Thời gian gần đây, có nhiều trẻ em bị lạm dụng, xâm hầim thủ phậm lại chính là người thân quen như  bạn bố mẹ, hàng xóm quen biết.. Chính vì vậy, người lớn phải khéo léo, tế nhị kể cho con nghe những tình huống  xấu có thể gây hại cho bé và giúp con biết cần xử lý như thế nào . Cô giáo phối hợp cùng phụ huynh khéo léo dạy trẻ cách giữ gìn và bảo vệ các cơ quan , bộ phận trên cơ thể . Giúp trẻ chủ động , cảnh giác với tình huống khi có người quan  tâm thái quá đến cơ thể của trẻ. Dạy trẻ một số cách phản kháng và bảo vệ bản thân. 

Trong cuộc sống hàng ngày, nên dạy trẻ cách xử lý những tình huống bất trắc mà trẻ có thể gặp phải dưới hình thức trò chuyện, tạo tình huống, gợi mở giúp trẻ tìm ra cách giải quyết. Không áp đặt , cấm đoán trẻ .

 Thay vì “ Con không được làm thế này, thế kia “ thì ta nên đưa ra các tình huống cụ thể thông qua thực tế giúp trẻ hiểu tại sao không được làm như thế, nếu xảy ra thì sẽ phải làm như thế nào ?

Chính từ những suy nghĩ tìm cách xử lý ở các  tình huống cụ thể đó giúp trẻ dần có kỹ năng suy đoán,  biết áp dụng những kiến thức kinh nghiệm mình đã có để tìm cách giải quyết . Từ đó trẻ có thể vận dụng với những tình huống khác trong thực tế hàng ngày mà trẻ gặp . Dần hình thành cho trẻ  những kinh nghiệm, những kỹ năng biết  bảo vệ mình trong cuộc sống sau này.

 Tuyên truyền để các bậc phụ huynh hiểu rằng : Giáo dục kỹ năng sống  là giúp trẻ nâng cao năng lực để tự  lựa chọn giữa những giải pháp khác nhau. Quyết định phải xuất phát từ trẻ . Nội dung giáo dục phải xuất phát từ chính nhu cầu và kinh nghiệm của trẻ . Trẻ cần có điều kiện để cọ sát các ý kiến khác nhau, trao đổi kinh nghiệm, tập tành, thực hành và áp dụng.

Bên cạnh đó, yêu cầu phụ huynh phối hợp cùng cô giáo trong việc thống nhất phương pháp giáo dục trẻ:

        - Tin tưởng vào trẻ và năng lực của trẻ.

        - Tôn trọng ý kiến của trẻ , không áp đặt ý kiến của mình .

        - Không nói dài và nói nhiều , không đưa lời giải đáp có sẵn mà hãy đưa câu hỏi để trẻ tự tìm tòi.

       - Không vội vàng phê phán đúng -  sai mà kiên trì giúp trẻ  biết tranh luận và có thể đưa ra kết luận của mình.

Tin cùng chuyên mục

Xem thêm