cổng thông tin điện tử

Trường học thân thiện - Học sinh tích cực

(Trường THCS Trịnh Xá)/NGOẠI KHÓA/

HỌC TẬP TRẢI NGHIỆM CỦA CÁC EM HS THCS TRỊNH XÁ

12 - 04-2017

Trường THCS Trịnh Xá với hoạt động tham quan học tập trải nghiệm thực tế.

      Thực hiện theo kế hoạch của Sở GD & ĐT Hà Nam, phòng GD & ĐT TP  Phủ Lý về việc tổ chức các hoạt động học tập trải nghiệm thực tế cho học sinh. Để phục vụ các kiến thức có trong chương trình địa phương ở các môn học: Ngữ Văn, Lịch sử;  được sự cho phép của phòng giáo dục và đào tạo TP Phủ Lý, ngày 01/04/2017 trường THCS Trịnh Xá đã tô chức chuyến tham quan trải nghiệm thực tế  tại khu nhà Bá Kiến, Khu tưởng niệm nhà văn, liệt sĩ Nam thuộc xã Hòa Hậu- huyện Lý Nhân; Đền Trúc tại xã Thi Sơn- huyện Kim Bảng cho tập thể cán bộ giáo viên và gần 100 học sinh.

Chuẩn bị khởi hành

     7 giờ sáng đoàn xuất phát từ trường đến khu nhà Bá Kiến lúc 8 giờ. Con đường dẫn về khu nhà Bá Kiến thuộc làng Vũ Đại, xã Hòa Hậu, huyện Lý Nhân đã được bê tông hóa và rất dễ đi. Từ đường cái vào khu nhà Bá Kiến liên tục có những tấm biển chỉ dẫn lớn nên cũng không khó tìm.

 

 

 Khi đến nơi nhìn ngôi nhà không giống với tưởng tượng  trước khi đến đây. Không phải là hàng rào cây cối um tùm mà đã được xây tường bao và hàng rào dây thép chắc chắn. Vườn chuối phía trước nhà đã được thay bằng vườn đu đủ mới trồng.

Tại đây các em học sinh đã được hiểu thêm về cụ Bá Kiến trong tác phẩm văn học “Chí Phèo” của nhà văn Nam Cao qua lời thuyết minh của cô hướng dẫn viên, lời kể của cụ Nguyễn Bá Huấn (91 tuổi), qua các hiện vật, hình ảnh… .

 

  •  Ngôi nhà hơn 100 năm tuổi của Bá Kiến, nhân vật có thật được cố nhà văn Nam Cao miêu tả trong tác phẩm “Chí Phèo”, từ lâu trở thành điểm tham quan của du khách.

Ngôi nhà Bá Kiến tọa lạc trên một khu đất rộng gần 900 m2 tại làng Đại Hoàng, xã Hòa Hậu (huyện Lý Nhân, tỉnh Hà Nam).

 

Chủ nhân đầu tiên của ngôi nhà là cụ Trần Duy Hanh, một lái buôn giàu có. Vào khoảng những năm 1910, cụ thuê hơn 20 thợ tài hoa làm nghề mộc ở Cao Đà, phủ Lý Nhân về làm mấy tháng ròng rã mới xong.

 

Chủ nhân thứ hai là ông Trần Duy Xầm, con trai cụ Hanh. Khi ông Xầm mất đi, ngôi nhà được giao cho con trai tên là Trần Duy Cát.

 

Sau khi trải qua 7 đời chủ, đến tháng 11/2007, ngành Văn hóa - Thông tin Hà Nam đã mua lại ngôi nhà này với giá 700 triệu đồng từ vợ ông Trần Hữu Hoà và giao cho Phòng Văn hoá - Thông tin huyện Lý Nhân quản lý.

 

Đến nay ngôi nhà này vẫn tồn tại và được ví như một "báu vật" của làng Vũ Đại.

Đây cũng là ngôi nhà gỗ đặc biệt công phu mà khắp cả phủ Lý Nhân và các tỉnh lân cận thời này đều chưa có.

 

Nhà có 3 gian thiết kế theo phong cách truyền thống nông thôn Việt Nam, với 4 hàng cột với 16 cây cột to làm từ gỗ lim.

 

Ngôi nhà đã hơn 100 năm tuổi nhưng mái ngói vẫn chưa phải tu sửa, và không bị dột nát.

Người trông coi cho biết nếu cần thiết vẫn có thể dẫm lên mái ngói để đi lại mà không hề sợ gãy vỡ.

 

Hiện nay ngôi nhà đang được giao cho UBND xã Hòa Hậu phụ trách trông coi, đón tiếp du khách về tìm hiểu, tham quan góp phần cho việc nghiên cứu sự nghiệp nhà văn Nam Cao.

 Cụ Huấn cho biết: Chủ nhân ngôi nhà đó xưa kia chính là nguyên mẫu cho nhân vật Bá Kiến - tác phẩm đã được xây dựng thành bộ phim điện ảnh nổi tiếng “Làng Vũ Đại ngày ấy” .  Vào khoảng những năm 1910, cụ thuê gần 20 thợ nổi tiếng làm nghề mộc ở Cao Đà, Phủ Lý Nhân về làm mấy tháng trời ròng rã mới xong. Ngôi nhà có thiết kế đặc biệt, được kết cấu theo kiểu “lộn thềm ngưỡng chồng, tàu bảy then trâu chồng chóp”.

Nhà có 3 gian theo truyền thống người Việt Nam, 4 hàng cột với tổng cộng 16 cây cột lim, chân cột được kê đá tảng là một loại đá xanh được đẽo gọt công phu giống nhau đến 99%. Mái nhà lợp duy nhất một loại ngói ta theo kiểu bít đốc, hai đầu bờ nóc có đấu vuông giật cấp. Đã hơn 100 năm nhưng vẫn chưa bị dột nát. Cửa ghép bức bàn, ngoài hiên có một hàng dãi dùng (hay còn gọi là tấm liếp) chống nắng và mưa được làm bằng gỗ. Tất cả gỗ của ngôi nhà này đều bằng lim. Trên các văng, kèo, li tô được chạm khắc nhiều chữ nho, hình rồng. Đặc biệt trên nóc nhà (thượng ốc) có khắc dòng chữ nho nói về thời gian chính xác năm làm ngôi nhà.

 

Khi xây dựng ngôi nhà, người ta trộn mật mía, bồ hóng vào vôi và thêm một số phụ gia khác để làm thành hồ xây nhà. Gạch dùng xây tường và lát nền nhà thì được nung bằng rơm nên dù qua thời gian nhưng bức tường vẫn không hề bong tróc. 

Cô hướng dẫn viên cho biết : Theo lời kể lại, cụ Bá Bính( Bá Kiến) trong một lần tới đây đánh bạc cùng cụ Cựu Cát đã gạt nợ được ngôi nhà từ chính tay Cựu Cát. Trong canh bạc cuối, cụ Cựu Cát đã đem gia sản cuối cùng của mình ra đặt cược và bị thua, tài sản về tay cụ Bá Bính. Cũng kể từ lúc này căn nhà chính thức bị chuyển chủ, số phận của cụ Cựu Cát cũng đi xuống và chết trong nghèo khó, bần hàn cùng bệnh nghiện rượu. Ngày đó, trong 5 gian nhà, cụ Bá Bính chia 4 gian còn lại cho các bà vợ ở, riêng gian chính cụ dùng để thờ cúng và mở sới bạc thâu đêm suốt sáng phục vụ những kẻ có chức sắc trong vùng. Cụ có 5 người vợ. Trong số đó, cụ chỉ cho phép người vợ thứ 3 là người được ưu ái nhất mới được phép lên hầu cụ đánh bạc. Người xưa có câu, tài sản đến từ cờ bạc thường không bền. Sau này, cũng chính vì cờ bạc, gia sản nhà cụ Bá ngày một mất đi. Đến thời các con của cụ thì phần lớn tài sản trong nhà đã khăn gói đi theo những cuộc sát phạt đỏ đen. Người dân đồn rằng, cái chết của cụ Bá Bính cũng còn nhiều bí ẩn. Người ta suy đoán, cụ tự tử chết vì buồn chán. Bởi thế đám ma của cụ cũng không rình rang kèn trống. Sau khi cụ qua đời, ngôi nhà được để cho con trai cụ là Trần Duy Tảo hay còn gọi là Binh Tảo. Khi Binh Tảo mất đi con cháu có ý định bán nhà. Lúc đó cụ Trần Thế Lễ đã có ý định mua ngôi nhà về xẻ ra lấy 16 cột gỗ lim để dựng nhà. Nhưng may mắn cho căn nhà, cụ Lễ chưa mua được thì ngôi nhà được cụ Cai Hậu, tên thật là Trần Hữu Hậu là một Việt kiều mua lại để định cư. Được biết, giá ngôi nhà lúc đó cụ Hậu mua là 4.500đ (tương đương với hàng chục cây vàng thời bấy giờ). Người dân trong làng vẫn còn đồn đại nhau về mức độ giàu có của cụ Cai Hậu, chỉ có điều, cụ có hành tung vô cùng bí ẩn. Đến cuối đời, cụ cũng không có con trai nối dõi. Ngôi nhà từ đó cũng chuyển sang cho một người cháu là ông Trần Hữu Hòa.

Khu nhà Chánh Bính (nhân vật Bá Kiến) đã luân chuyển 8 đời chủ. Hiện tại, UBND tỉnh Hà Nam đã mua lại ngôi nhà từ bà Trần Thị Sâm với giá 700 triệu đồng vào cuối năm 2007 để làm di tích. Khu nhà đã đươc trùng tu, sửa chữa phần tường( chát lại), lấp xi măng vào các mạch gạch, …Hiện nay, khu nhà Chánh Binh nằm trong dự án “Vườn hiện thực Nam Cao” với kinh phí dự kiến trên 30 tỉ đồng do tỉnh Hà Nam làm chủ đầu tư, nhằm lưu niệm và tái hiện toàn bộ sự nghiệp văn chương của nhà văn Nam Cao.

Chia tay khu nhà Bá Kiến với nhiều câu chuyện còn dang dở  chúng tôi ra xe đi đến khu tưởng niệm nhà văn, liệt sĩ Nam Cao cách đó chừng 3 km

 Khu trưởng niệm nhà văn, liệt sỹ Nam Cao được xây dựng ngay trên mảnh đất quê hương ông - làng Đại Hoàng (nay là thôn Nhân Hậu), xã Hòa Hậu, huyện Lý Nhân là nơi lưu giữ những hiện vật gắn liền với tên tuổi và sự nghiệp của nhà văn. Là nơi để các văn sỹ và du khách yêu thích tác phẩm Chí Phèo, ngưỡng mộ nhà văn hiện thực xuất sắc này đến thắp hương tưởng niệm. Đặc biệt Khu tưởng niệm thu hút khá đông các em học sinh, sinh viên đến tham quan, tìm hiểu về nhà văn Nam Cao vào mỗi dịp thi cử hay lễ, Tết.

   Nằm trong khuôn viên rộng rãi, thoáng đãng, Khu tưởng niệm có tổng diện tích là 5.460m2 bao gồm lăng mộ, Nhà tưởng niệm, vườn cây và hồ nước. Năm 2001 Nhà tưởng niệm nhà văn, liệt sỹ Nam Cao được xây dựng, đến năm 2004 thì hoàn thành. Và đến năm 2011, nhân dịp kỷ niệm 60 năm ngày mất của nhà văn, các hiện vật trong Nhà tưởng niệm được sắp đặt lại theo 4 mảng gồm: Quê hương và gia đình nhà văn Nam Cao; Cuộc đời và sự nghiệp của nhà văn Nam Cao; Tìm lại Nam Cao và Những hoạt động tưởng niệm, tôn vinh nhà văn Nam Cao.

Đến đây đoàn đã được ông              giới thiệu rất chi tiết về cuộc đời, sự nghiệp của nhà văn, liệt sỹ  Nam Cao:

    Nhà văn, liệt sỹ Nam Cao (1915-1951) tên thật là Trần Hữu Tri, là một nhà văn hiện thực xuất sắc, chiến sỹ cộng sản trung kiên, đã có những đóng góp to lớn cho văn học, văn hóa, báo chí hiện đại Việt Nam. Thuở nhỏ ông đã có chí học hành, tự học và học giỏi Pháp ngữ, là trí thức, sớm có tinh thần yêu nước. Nghe theo tiếng gọi của Đảng, ông đã cùng với các nhà trí thức lớn của Việt Nam tham gia cách mạng, cùng với ngòi bút chống lại cường quyền, áp bức và phục vụ công cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.

   Trong chuyến đi công tác vào vùng địch hậu thuộc huyện Gia Viễn, Ninh Bình, ông đã bị địch phục kích và sát hại, khi đó ông vừa tròn 36 tuổi, giữa tuổi thanh xuân bỏ lại bao ấp ủ, dự định sáng tác của tài năng lớn.

Hy sinh khi mới 36 tuổi nhưng ông để lại những kỷ niệm khó phai mờ, những dấu ấn của một tài năng, một phong cách văn chương độc đáo, một cuộc đời hoạt động cách mạng sôi nổi. Với những đóng góp to lớn cho sự nghiệp cách mạng kháng chiến và văn học, ông đã được Đảng, Nhà nước truy tặng Huân chương kháng chiến chống Pháp hạng Nhất, giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật đợt 1 (năm 1996).

Vũ Thị Thái Hòa

Tin cùng chuyên mục

Xem thêm