tin tức-sự kiện

Sinh hoạt chuyên môn về dạy học phát huy tính tích cực của học sinh môn Tự nhiên và Xã hội Khối lớp 1,2,3

1. Tổ chức tốt các hoạt động dạy – học:

Để đưa học sinh trở thành chủ thể nhận thức, chủ động tích cực tiếp thu kiến thức mới, giáo viên cần khéo léo tổ chức các hoạt động dẫn dắt học sinh chiếm lĩnh kiến thức mới theo hướng hoạt động tích cực hoá. Muốn vậy người giáo viên cần xác định đúng tầm quan trọng của môn học, ý nghĩa của môn học để đảm bảo các yêu cầu:

– Dạy đủ số tiết, số bài quy định.

– Dạy đủ thời gian, đi đúng quy trình đã thống nhất của một tiết dạy khi thiết kế bài học.

– Dạy đúng theo hướng đổi mới các phương pháp tổ chức, các hoạt động học tập để học sinh tích cực tham gia xây dựng bài học.

Đồng thời: Khi tổ chức dạy học, giáo viên cũng cần chú ý đến nghệ thuật thu hút học sinh, cần tạo ra những động cơ gần thúc đẩy các em học tập, như tuyên dương, khen ngợi, ….

Học sinh phải thấy được chính các em là người tìm ra kiến thức và có hứng thú xây dựng bài học.

  • Lựa chọn các phương pháp phù hợp với bài học:

Giáo viên cần nắm vững và sử dụng thành thạo các phương pháp dạy học theo hướng đổi mới kế thừa được những ưu điểm của những phương pháp truyền thống, sử dụng đa dạng các hình thức học tập như thảo luận nhóm, đàm thoại, trực quan, luyện tập thực hành, trò chơi…để tiết dạy diễn ra một cách nhẹ nhàng tự nhiên và có hiệu quả.

2. Phương pháp quan sát: 

Quan sát là phương pháp dạy học đặc trưng của các môn về Tự nhiên và Xã hội, nhất là môn Tự nhiên và Xã hội lớp 1, 2, 3.

  1. Khái niệm:

Phương pháp quan sát là cách thức tổ chức cho học sinh sử dụng các giác quan khác nhau để tri giác các sự vật, hiện tượng một cách có mục đích, có kế hoạch, có trọng tâm, qua đó rút ra được những kết luận khoa học.

  1. b) Tác dụng của phương pháp quan sát:

Đối với học sinh tiểu học, tư duy trực quan cụ thể còn chiếm ưu thế, thông qua
việc tổ chức cho học sinh quan sát mới hình thành cho các em những biểu tượng và những khái niệm đầy đủ, chính xác, sinh động về thế giới tự nhiên và xã hội xung quanh. Qua đó, phát triển năng lực quan sát, năng lực tư duy và ngôn ngữ cho các em.

  1. c) Cách tiến hành:

Có thể tổ chức cho học sinh tiến hành quan sát theo trình tự sau:

* Lựa chọn đối tượng quan sát: Đối tượng quan sát có thể là các hiện tượng đang xảy ra trong môi trường tự nhiên, trong cuộc sống hàng ngày, vật thật hay tranh ảnh, sơ đồ, bản đồ, mô hình. Căn cứ vào mục tiêu, nội dung của từng bài học mà giáo viên lựa chọn đối tượng quan sát cho phù hợp.

* Xác định mục đích quan sát: Trong một bài học không phải mọi kiến thức cần cung cấp cho học sinh đều được rút ra từ quan sát, vì vậy khi đã chuẩn bị được đối tượng quan sát cần xác định việc quan sát phải đạt những mục đích nào?

Ví dụ:

Bài 26: Một số loài cây sống dưới nước

Nếu như đối tượng quan sát là các loài cây thật thì giáo viên yêu cầu học sinh sử dụng các giác quan khác nhau để quan sát màu sắc, hình dạng, kích thước, mùi vị, so sánh chúng với nhau.

Trong trường hợp chỉ có tranh vẽ các loại cây sống dưới nước thì giáo viên có thể yêu cầu học sinh nhận xét về màu sắc, hình dạng, kích thước, dựa vào kinh nghiệm của mình để nhận xét mùi vị của cây.

* Tổ chức và hướng dẫn quan sát:

– Có thể tổ chức cho học sinh quan sát cá nhân, theo nhóm hoặc toàn lớp là tuỳ
thuộc vào số đồ dùng dạy học có được. Các nhóm có thể cùng quan sát một đối tượng để giải quyết chung một nhiệm vụ học tập hoặc mỗi nhóm có thể có một đối tượng quan  sát riêng, giải quyết nhiệm vụ riêng.

Nếu đối tượng quan sát là vật thật (động, thực vật tươi sống, các dạng vật liệu thường dùng), giáo viên cần khuyến khích học sinh sử dụng các giác quan khác nhau vào quá trình quan sát nhằm thu được biểu tượng đầy đủ, chính xác, sinh động về đối tượng. Trong trường hợp đối tượng quan sát là tranh ảnh, mô hình), giáo viên hướng dẫn học sinh sử dụng thị giác để quan sát các đối tượng một cách có mục đích, có kế hoạch.

– Cần hướng dẫn học sinh quan sát đối tượng theo một trình tự nhất định: từ tổng thể đến các chi tiết, bộ phận, từ bên ngoài vào bên trong.

– Cần hướng dẫn học sinh so sánh, liên hệ với các sự vật, hiện tượng khác đã biết để tìm ra những điểm giống nhau và khác nhau giữa chúng.

* Tổ chức cho học sinh báo cáo kết quả quan sát: Kết thúc quan sát từng cá nhân hoặc đại diện các nhóm báo cáo kết quả quan sát, cả lớp lắng nghe, bổ sung ý kiến.
* Hoàn thiện kết quả quan sát, rút ra kết luận chung.

  1. d) Một số điểm lưu ý khi sử dụng phương pháp quan sát:

Để sử dụng phương pháp quan sát có hiệu quả, cần lưu ý một số điểm sau:
– Giáo viên cần chuẩn bị chu đáo kế hoạch dạy học, xác định rõ thời điểm tổ chức cho học sinh quan sát.

– Cần chuẩn bị đầy đủ các đối tượng quan sát phù hợp với mục tiêu, nội dung bài
học: tranh ảnh, mẫu vật, sơ đồ, bản đồ .

– GV cần chuẩn bị được hệ thống câu hỏi, bài tập chính để hướng dẫn học sinh quan sát các sự vật, hiện tượng có mục đích, có trọng tâm. Những câu hỏi đó cần bắt đầu bằng những từ chỉ hành động mà muốn trả lời được học sinh phải sử dụng các giác quan của mình để phán đoán, cảm nhận sự vật và hiện tượng.

Hệ thống câu hỏi này cũng cần được sắp xếp từ những câu hỏi khái quát đến những câu hỏi chi tiết, cụ thể;những câu hỏi hướng dẫn học sinh quan sát từ bên ngoài rồi mới đi vào bên trong. Tiếp theo là những câu hỏi yêu cầu học sinh phải so sánh liên hệ với các sự vật, hiện tượng khác đã biết để tìm ra những đặc điểm giống nhau hoặc khác nhau. Cuối cùng là những câu hỏi yêu cầu học sinh dẫn đến nhận xét hay kết luận chung về sự vật, hiện tượng được quan sát.

Tác giả: TH Bắc Lý

Xem thêm

Múa Em dắt trâu ra đồng
Em Yêu trường em
Đoản xuân ca -Mừng Đảng mừng xuân Bính tuất
Tinh thay
Niềm vui ngày khai trường