tin tức-sự kiện

BÀI DỰ THI VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN VÀO THỰC TIỄN MÔN ĐỊA

 

PHÒNG GD&ĐT HUYỆN DUY TIÊN

                                      TRƯỜNG THCS CHÂU GIANG

                                                        ---˜&™----

 

 

BÀI DỰ THI VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN

 ĐỂ GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG THỰC TIỄN

 

TRƯỜNG THCS CHÂU GIANG

Địa chỉ: Thôn Đông Ngoại xã Châu Giang Huyện Duy Tiên Tỉnh Hà Nam

Email: THCSChaugiangdt@hanam.edu.vn

Điện thoại: 03513552286

 

 

                                     HỌ VÀ TÊN HỌC SINH

                                1. ĐỖ THUÝ XINH - HS.14897.00292

                                2.VŨ THỊ HÀ - HS.14897.00333

 

 

 

Năm học 2015-2016

 

     

 

        - Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh/thành phố: Hà Nam

          - Phòng Giáo dục và Đào tạo: Duy Tiên

          - Trường THCS Châu Giang

          - Địa chỉ: Thôn Đông Ngoại – Châu Giang - Duy Tiên – Hà Nam

          - Điện thoại:03513552286

          - Email: THCSChaugiangdt@hanam.edu.vn

          - Thông tin về thí sinh (hoặc nhóm không quá 02 thí sinh):

          1. Họ và tên : Đỗ Thuý Xinh

                   Ngày sinh: 23/11/2001                    Lớp: 9A

          2. Họ và tên: Vũ Thị Hà

                   Ngày sinh : 20 / 05/2001                       Lớp: 9D

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 I. Tình huống

      Tầng ôzôn là gì? Tại sao phải bảo vệ tầng ôzôn? Nguyên nhân nào làm cho tầng ôzôn bị thủng?

   II.  Mục tiêu giải  quyết tình huống

Để  đạt được kết quả tốt trong việc giải quyết tình huống:Tầng ozôn là gì?Tại sao phải bảo vệ tầng ozôn?Nguyên nhân nàolàm cho tầng ozôn bị thủng?  thì chúng ta cần đạt được những mục tiêu sau:

-Hiểu rõ được tầng ozôn là gì?,nhằm xác định một vấn đề nghiêm trọng về môi  trường hiện nay.

-Những ứng dụng của ozôn và vai trò của tầng odôn.

-Hiểu biết được sự nguy hiểm do tầng ozôn gây ra khi bị thủng.

-Nguyên nhân gây ra những lỗ thủng của tầng ozôn.Hậu quả của sự suy thoái tầng ozôn.

    III. Tổng quan về các nghiên cứu liên quan đến việc giải quyết  tình huống.

    Trong các vấn đề đáng lo ngại về môi trường hiện nay, vấn đề ozôn và thủng tầng ozôn  là một vấn đề bức xúc và nghiêm trọng mang tính chất toàn cầu. Trái Đất rất dễ tổn thương bởi các tia cực tím của bức xạ Mặt Trời và tầng ozôn có nhiệm vụ không cho các tia này đến được Trái Đất. Có thể khẳng định, tầng ozôn có vai trò đặc biệt quan trọng đối với sự sống trên Trái Đất . Tầng ozôn bị phá hủy dẫn đến ảnh hưởng trực tiếp tới sức khỏe con người và gây mất cân bằng hệ sinh thái. Tầng ozôn chính là tấm lá chắn bảo vệ hành tinh của chúng ta.

Bài viết sau đây trình bày những vấn đề cơ bản và quan trọng nhất trong hiện trạng môi trường hiện nay về ozôn và thủng tầng ozôn.

   A. Mở đầu

          1. Ozôn là gì?

Ozôn  là chất khí có công thức hoá học là O3.Với đặc điểm màu lam nhạt có mùi hắc đặc trưng .

Ozôn  là chất hấp thụ mạnh các tia tử ngoại, tia nhìn thấy và tia hồng ngoại. Ozôn có khả năng hấp thụ cao nhất ở bước sóng là 254 nm đối với các tia tử ngoại, ở bước sóng là 600 nm đối với các tia nhìn thấy và ở bước sóng là 900 nm đối với tia hồng ngoại.

Không khí chứa một lượng rất nhỏ ozôn có tác dụng làm cho không khí trong lành. Với lượng ozôn lớn hơn sẽ gây độc hại với con người.

Ozôn không bền, dễ dàng bị phân huỷ thành Oxi phân tử và Oxi nguyên tử:

Ví dụ: O3= O2 + O

             2. Tầng ozôn:

Ozôn  là loại khí hiếm trong không khí gần mặt đất nhưng trong tầng bình lưu ở độ cao 25km có tồn tại một lớp không khí giàu ozôn (O3) được gọi là tầng ozôn.

   3. Lỗ thủng tầng ozôn .

     Những chỗ loang lổ ozôn do bị loãng được hiểu là “lỗ thủng ozôn”. Lỗ thủng của tầng ozôn theo định nghĩa của Cục Môi Trường (EPA) Mỹ là khu vực có hàm lượng ozôn thấp hơn 220 đơn vị dobson (DU). Một DU tương đương với 27 triệu phân tử ozôn trên một cm2. Tầng ozôn ở Mỹ khoảng 300 DU, trong khi đó tầng ozôn ở Nam cực ở cuối mùa xuân chỉ còn khoảng 117 DU. Ở Nam cực hàm lượng ozôn thấp nhất xảy ra ở những khu vực khác nhau, trong những thời điểm khác nhau. Kỷ lục thấp nhất của tầng ozôn là 88 DU được ghi nhận vào năm 1994.


                                                Hình ảnh lỗ thủng tầng ozôn

B. Ứng  dụng và vai trò của tầng ozôn.

        1. Sử dụng trong công nghiệp:

Ozôn được sử dụng để tẩy trắng đồ vật và tiêu diệt vi khuẩn. Rất nhiều hệ thống nước sinh hoạt công cộng sử dụng ozôn để khử vi khuẩn thay vì sử dụng các chất khử truyền thống như clo và brom. Trong công ngiệp ozôn được sử dụng để:

+  Khử trùng nước uống trước khi đóng chai.

+ Phân hủy dầu mỡ và khử các chất gây ô nhiễm có trong nước bằng phương pháp hóa học (sắt, asen, sulfua hidro, nitrit, và chất hữu cơ phức tạp liên kết với nhau tạo ra “màu” của nước).

+  Hỗ trợ quá trình kết tụ (là quá trình kết tụ của các phân tử, được sử dụng trong quá trình lọc để loại bỏ sắt và asen).

+ Sử dụng trong bình cứu hỏa.

      2. Sử dụng trong y tế:

+ Tiêu diệt vi khuẩn, virut và các loại nấm mốc.

+ Khử các bào tử, u nang, men và các loại nấm.

+ Tiêu diệt các mầm vi sinh vật gây bệnh trong nước và trong không khí, khử mùi trong không khí.

+ Không gây bỏng mắt, không gây ảnh hưởng tới da, mũi và tai.

+ Ozôn không gây ung thư

3. Ứng  dụng trong nuôi trồng thuỷ sản.

    Ozôn  giúp loại bỏ vi-rút gây bệnh và làm tôm luôn khỏe mạnh mà không cần đến các loại hoá chất có hại, và giúp các hộ nuôi tôm giống nuôi trồng tôm hữu cơ.

     Ozôn không tồn tại hoặc bị tích tụ trong sản phẩm. Ozôn được phát ra bởi máy phát và định lượng vào nước hoặc trong không khí tự động, nó không gây ảnh hưởng tới cân bằng pH của nước, giảm thiểu khả năng điều chỉnh pH. Ozôn làm giảm trọng lượng chất rắn hòa tan nên không thay nước thường xuyên trong các bể.

    Vậy, có thể khẳng định rằng ozôn chính là một thiết bị bảo vệ môi trường!

IV. Giải pháp để giải quyết tình huống.

Trên cơ sở các nghiên cứu tổng quan dã được nêu trên thì giải pháp chủ yếu để giải quyết tình huống là căn cứ vào các cơ sở khoa học đã được nghiên cứu ở môn Địa lí mà em lập luận, thuyết minh để giải quyết tình huống đã được nêu ra dựa vào kiến thức của các môn: Hoá học, Vật lí, Toán học, Giáo dục công dân …

V. Thuyết minh tiến trình giải quyết tình huống.

      Với tình huống :Tầng ozôn là gì? tại sao phải bảo vệ tầng ozôn? Nguyên nhân nào làm cho tầng ozôn bị thủng?

Tuy mỏng manh nhưng tầng ozôn có vai trò rất quan trọng đối với sự sống trên Trái Đất vì nó hấp thụ phần lớn tia cực tím (UV) của bức xạ Mặt Trời, không cho các tia này đến được Trái Đất. Chính vì thế trong lịch sử của giới sinh vật, sự sống chỉ được di cư lên cạn khi trên Trái Đất xuất hiện tầng ozôn. Do vậy, nếu tầng ozôn bị phá hủy sẽ gây tác hại rất lớn đối với mọi sinh vật trên hành tinh.

Như chúng ta đó biết, tia bức xạ UV mà Mặt Trời tỏa ra chia làm 3 loại: UV-A (400-315nm), UV-B (315-280nm), và UV-C (280-100 nm). Trong đó, UV-C rất có hại cho con người, UV-B gây tác hại cho da và có thể gây tổn thương tế bào dẫn đến ung thư da. Tầng ozôn  đó giúp cản trở tia bức xạ UV-B và UV-C, còn hầu hết tia UV-A chiếu được tới bề mặt Trái Đất, nhưng may mắn là tia này ít gây hại cho sinh vật. Các nghiên cứu cho thấy rằng cường độ bức xạ UV-B trên bề mặt Trái Đất nhờ sự ngăn cản của tầng ozôn  trở nên yếu hơn tới 350 tỉ lần so với trên tầng khí quyển.

                   * Nguyên nhân gây ra những  lỗ  thủng của tầng ôzôn.

        Nguyên nhân đầu tiên có thể kể tới có liên quan tới việc sản xuất và sử dụng tủ lạnh trên thế giới.

        Tủ lạnh có thể làm lạnh và bảo quản thực phẩm được lâu là vỡ trong hệ thống ống dẫn khép kín phía sau tủ lạnh có chứa loại dung dịch freon thể lỏng (thường gọi là "gas"). Freon là tên gọi chung của những hợp chất CFC(cloflocacbon), như CCl2F2, CCl3F,… Nhờ có dịch hóa học này tủ lạnh mới làm lạnh được. Dung dịch freon có thể bay hơi thành thể khí. Khi chuyển sang  thể khí, freon bốc thẳng lên tầng ozôn trong khí quyển Trái Đất và phá vỡ kết cấu của nó, làm giảm nồng độ khí ozôn.

Không những tủ lạnh, máy lạnh cần dùng đến freon mà trong dung dịch giặt tẩy, các loại sơn, bình cứu hoả cũng sử dụng freon và các chất thuộc dạng freon. Đây là những hóa chất thiết yếu và trong quá trình sản xuất và sử dụng chúng không tránh khỏi thất thoát một lượng lớn hóa chất dạng freon bốc hơi bay lên khí quyển..

N2O được tạo ra bằng cách sản xuất phân bón nitơ hay xử lí nước thải, 1/3 tổng lượng N2O thải vào khí quyển là từ những hoạt động của con người như đốt cháy nguyên liệu hóa thạch, sử dụng phân bón gốc nitơ, vận hành các nhà máy xử lí nước thải hay các quy trình công nghiệp khác liên quan đến nitơ. Khí này cũng được giải phóng khi vi khuẩn hoạt động trong đất và đại dương phân hủy các hợp chất chứa nitơ. Các nhà nghiên cứu cho biết nên giảm việc sử dụng loại hợp chất này để tránh làm mỏng tầng ozôn bao quanh Trái đất.

Việc xả khói bụi và các chất hóa học (cacbon monoxide, sulfur dioxide) vào bầu không khí cũng gây ảnh hưởng xấu đến tầng ozôn.

Khói thoát ra trong các vụ phóng tên lửa có thể bào mòn tầng ozôn, tạo điều kiện cho các tia tử ngoại có hại từ Mặt Trời xâm nhập vào Trái Đất. Khi phóng các tên lửa dùng nhiên liệu rắn, chúng thải trực tiếp khí Clo ra tầng bình lưu (cách bề mặt Trái Đất khoảng 50 km). Tại đây Clo phản ứng với Oxy để tạo ra Clo oxit - chất có khả năng hủy diệt ozôn.

Tên lửa thải ra khí clo trên tầng bình lưu. Tại đây clo phản ứng với oxy và tạo ra clo oxit- một chất phá hủy ozôn.

Qua đó chúng ta thấy rằng, tầng ozôn bị thủng chính là do các chất khí thuộc dạng freon, các hóa chất, khí thải công nghiệp gây nên, chúng không tự có trong thiên nhiên mà do con người tạo ra. Rõ ràng, con người là thủ phạm làm thủng tầng ozôn, đe doạ sức khoẻ của chính mình và của toàn bộ sinh vật sống trên hành tinh này.

*Hậu quả của sự  suy thoái tầng ozôn 

Thủng tầng ozôn, một lượng lớn tia tử ngoại sẽ chiếu thẳng xuống Trái Đất. Con người và động thực vật phải gánh chịu những hậu quả nặng nề sau:

    Phá hủy hệ thống miễn dịch của cơ thể người và động vật, làm tăng khả năng mắc bệnh cho con người và động vật: Theo báo cáo của Liên Hợp Quốc, sự giảm sút 10% tầng ozôn trong khí quyển đó làm tăng lên 26% số trường hợp bị ung thư (khoảng 300 000 ca trên thế giới). Ngoài ung thư, tia tử ngoại còn gây bệnh đục thủy tinh thể, mắt sẽ bị lão hóa và mù lòa. Các tia bức xạ cực tím có năng lượng cao được hấp thụ bởi ozôn được công nhận chung là một yếu tố tham gia tạo thành các khối u ác tính (ung thư da )

   Làm mất cân bằng hệ sinh thái động thực vật biển: Chúng ta biết hơn 30% lượng đạm động vật cung cấp cho con người được lấy từ biển nên bất kỳ sự thay đổi nào của lượng UV-B cũng ảnh hưởng sự phát triển của hệ sinh thái biển. Tia tử ngoại UV-B tăng lên có thể làm giảm khối lượng các sinh vật phù du - nguồn thức ăn của nhiều loài sinh vật biển. Sự tăng lên của tia UV-B cũng có ảnh hưởng nghiêm trọng sự sinh trưởng của các loài cá, tôm, cua và nhiều sinh vật khác, chủ yếu là  giảm khả năng sinh sản của chúng. Bức xạ UV-B tăng cũng làm thay đổi thành phần các loài.

   Làm giảm chất lượng không khí: Suy giảm tầng ozôn làm tăng lượng bức xạ tử ngoại UV-B đến mặt đất và làm tăng các phản ứng hóa học dẫn tới ụ nhiễm khí quyển. Khói mù và mưa a-xít sẽ tăng lên do các chất tạo thành mưa  a-xít tăng lên cùng với sự tăng hoạt động của tia UV-B.

   Ở thực vật: Vì quá trình phát triển của cây trồng phụ thuộc rất nhiều vào tia tử ngoại nên khi tăng tia tử ngoại UV-B có thể tác động các vi sinh vật trong đất, làm giảm năng suất lúa và của một số loại cây trồng khác.  .

   Tác động đến các loại vật liệu: Bức xạ tử ngoại tăng sẽ làm giảm nhanh tuổi thọ của các vật liệu, làm chúng mất đi độ bền chắc.

   Sự phá hủy tầng ozôn còn gây ra sự biến đổi về mặt khí hậu bởi lẽ tình trạng gia tăng tia tử ngoại cũng góp phần vào việc tăng cường hiệu ứng nhà kính.

       Hậu quả xấu gây ra cho cuộc sống do suy giảm nghiêm trọng tầng ozôn đó khiến cộng đồng quốc tế hết sức quan tâm và thấy cần thiết phải có những hành động cụ thể bảo vệ tầng ozôn.

VI. Ý nghĩa của việc giải quyết tình huống

Để ngăn chặn sự suy thoái của tầng ozôn, những chính sách cụ thể cần được đưa ra thực hiện như:

  Khuyến khích hạn chế sử dụng năng lượng hạt nhân, từng bước nghiên cứu sử dụng năng lượng sạch như: năng lượng Mặt Trời, năng lượng gió, sóng biển…

  Xử lý ô nhiễm cục bộ trong từng khu công nghiệp, từng nhà máy, từng công đoạn sản xuất riêng biệt để giảm thiểu các loại bụi và khí độc hại vào bầu khí quyển.

  Giáo dục, tư vấn, tuyên truyền, vận động và hỗ trợ để các doanh nghiệp vừa và nhỏ cải tiến công nghệ nhằm loại trừ và ngăn chặn các hoạt động có ảnh hưởng xấu đến tầng ozôn, làm cho họ hiểu bảo vệ môi trường – bảo vệ tầng ozôn là bảo vệ cuộc sống của chính họ

Điều mà mỗi người chúng ta có thể làm để đóng góp vào việc ngăn chặn qúa trình suy thoái tầng ozôn rất cụ thể và đơn giản, đó là:

  Tự bảo vệ mình khỏi sự tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng. Che chắn da, đeo kính râm, đội mũ nón khi đi ra ngoài nắng.

  Giảm ô nhiễm không khí do xe cộ và các thiết bị khác khi hoạt động xả khí thải vào môi trường. 

  Tiết kiệm năng lượng, tiết kiệm nước trong sinh hoạt và làm việc.

  Sử dụng ánh sáng tự nhiên trong nhà và nơi làm việc nếu có thể.

  Tận dụng phương tiện giao thông công cộng hơn là dùng xe máy cá nhân hoặc taxi nếu có thể. Có thể đi xe đạp hoặc đi bộ đến nơi làm việc nếu gần.

  Khi mua các sản phẩm gia dụng, nhất là các loại dùng trong bình xịt, tìm loại ghi trên nhãn “không có CFC”.

  Sơn nhà, nên sơn bằng cách quét hoặc lăn, không dùng cách phun sơn.

  Giảm dùng các bao bì bằng nhựa xốp. Nếu có sẵn, nên tận dụng nhiều lần.

  Trồng cây xanh.

Bạn hãy vận động gia đình, bố bạn cùng làm như bạn. Chúng ta sẽ có một cuộc sống “xanh” hơn. Nếu cả thế giới chung tay làm những điều này, sẽ tạo ra môi trường xanh và sạch cho tất cả mọi người.

          Qua quá trình nghiên cứu, em  đó xác định được vai trò quan trọng của tầng ozôn trong việc bảo vệ Trái Đất chống lại các tia cực tím ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe con người và sinh vật; tìm hiểu được nguyên nhân gây suy giảm tầng ozôn chính là do những hoạt đông sinh hoạt, sản xuất của con người. Vì vậy em hiểu được công cuộc bảo vệ môi trường-“bảo vệ tầng ozôn là bảo vệ cuộc sống của chính mình.”

                                                                           Châu Giang,ngày 10 tháng 11 năm 2015       

                                                                                                      Người thực hiện

 

 

                                                                                  ĐỖ THUÝ XINH

                                                                                                         VŨ THỊ HÀ               

 

 

                                                                                                           

 

 

               

 

 

 

Tác giả: THCS CHÂU GIANG

Xem thêm


Trích đoạn: Lí trưởng - Mẹ đốp
Khoảng lặng phía sau thầy - 9A
Lễ Khai Giảng
Hoạt động giữa giờ
THCS CHÂU GIANG HỘI THẢO ' PHƯƠNG PHÁP BÀN TAY NẶN BỘT' MÔN SINH 6