tin tức-sự kiện

Câu lạc bộ chèo Thôn Gừa Liêm Thuận

Xã Liêm Thuận quê em có cảnh quan văn hóa đặc sắc. Trải qua thời gian, nền văn hóa vật thể và phi vật thể của xã còn lại rất phong phú và sâu sắc. Nét đặc sắc văn hóa đó phải kể đến đầu tiên là các di tích lịch sử đã được xếp hạng là di tích lịch sử như đình làng Chảy, đình làng Gừa nơi đây đã diễn ra những hình thức sinh hoạt văn hóa đặc sắc của người dân quê em. Liêm Thuận - quê hương chúng em còn có các di sản phi vật thể như các lễ hội, trò chơi dân gian mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc như chơi cướp cầu,võ vật, tung cầu, hát đố, hát nõ nường,Trống quân…Đăc biệt là loại hình hát Chèo truyền thống thôn Gừa. Nơi đây trong ngày mùng 4 tháng giêng hàng năm có mở lễ hội với nhiều trò chơi dân gian như chơi võ vật, chơi cướp cầu, chơi đu, hát chèo…

Hát Chèo là một hình thức sinh hoạt văn hóa tiêu biểu của người dân Liêm Thuận huyện Thanh Liêm tỉnh Hà Nam xưa, là món ăn tinh thần quý giá của người dân quê hương chúng em.

Hà Nam được coi là một trong những mảnh đất chèo có tiếng nơi tương truyền khi xưa miền Bắc có 4 chiếu chèo lớn Đông (Hải Dương -Hưng Yên) , Tây hay còn gọi là Đoài (Hà Tây), Nam (Hà Nam - Nam Định - Thái Bình); Bắc (Bắc Ninh- Bắc Giang). Trong đó chiếu Chèo Nam nổi tiếng và được nhiều người biết đến. Song hành với những đóng góp to lớn của làng chèo chuyên nghiệp hiện hữu. Những chiếu chèo ở làng quê đã dệt nên một nét đẹp bản sắc cộng đồng độc đáo và trở thành món ăn tinh thần không thể thiếu trong đời sống của nhân dân. Quê hương Liêm Thuận chúng em rất tự hào bởi có những chiếu chèo tiêu biểu như chiếu chèo thôn Gừa. Những chiếu chèo ở làng quê đã dệt nên một nét đẹp bản sắc cộng đồng độc đáo và trở thành món ăn tinh thần không thể thiếu trong đời sống của nhân dân. Câu lạc bộ chèo thôn Gừa cũng được thành lập, ban đầu CLB chỉ là một phong trào tự phát trong nhân dân, nhằm khôi phục lại những làn điệu chèo cổ của cha ông. Cụ Phan Văn Đương là người dân thôn Gừa, cụ yêu thích loại hình hát Chèo và muốn lưu truyền cho thế hệ con cháu sau này. Vì vậy cụ đã đứng lên tập hợp những quần chúng say mê âm nhạc trong làng thành đội văn nghệ quần chúng. Thường xuyên biểu diễn các tích Chèo cổ như Lưu Bình Dương Lễ, Trương Viên, Quan Âm Thị Kính...được nhân dân yêu thích. Trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp, chiếu chèo thôn Gừa biểu diễn những làn điệu chèo cổ, hát xẩm ca ngợi quê hương đất nước nhằm thực hiện công tác địch vận, kêu gọi lính ngụy hãy từ bỏ con đường sai trái mà đi theo cách mạng. Hòa bình lập lại, thời kỳ cả nước đi lên CNXH, chiếu chèo lại hát vang những bài ca kêu gọi nhân dân tự giác từ bỏ tư hữu, vào HTX, đấu tranh bài trừ những thói hư, tật xấu mê tín dị đoan,...Mỗi thời kỳ, nội dung sinh hoạt, hoạt động của chiếu chèo Liêm Thuận lại gắn với tình hình thực tế tại địa phương, nội dung chủ yếu là ca ngợi Đảng, Bác Hồ và quê hương đất nước...Tiếp nối truyền thống quê hương với niềm đam mê hát Chèo Ông Nguyễn Đăng Khôi đã gắn bó với hát Chèo hơn 50 năm nay. Nói về niềm đam mê của mình và của người dân thôn Gừa với loại hình hát Chèo ông Khôi tự hào mà nói rằng:

“ Chả thèm ăn chả, ăn nem.Thèm no cơm tẻ,thèm xem hát chèo”

Hiện nay duy trì hoạt động câu lạc bộ chèo ở thôn Gừa gồm 28 thành viên là những quần chúng yêu văn hóa văn nghệ do Ông Nguyễn Đăng Khôi làm chủ nhiệm.

Họ gồm: Ông Nguyễn Đăng Khôi (Chủ nhiệm CLB), bà Hoàng Thị Nhấn (Phó Chủ nhiệm CLB), Ông Nguyễn Đăng Khề, ông Nguyễn Sĩ Phòng, ông Nguyễn Sĩ Du, ông Nguyễn Đình Cường, ông Nguyễn Sĩ Huần, ông Nguyễn Đắc Hòa, ông Nguyễn Sĩ Toàn, ông Nguyễn Đăng Lợi, bà Nguyễn Thị Thu, bà Nguyễn Thị Khánh, bà Lại Thị Dẩy, bà Lê Thị Lý, bà Hoàng Thị Dung, bà Nguyễn Thị Đã, bà Nguyễn Thị Bản, bà Nguyễn Thị Hiền, bà Bùi Thị Hòa, bà Phùng Thị Liên, bà Nguyễn Thị Sáu, bà Nguyễn Thị Hà, bà Nguyễn Thị Thanh, bà Phan Thị Dần, bà Nguyễn Thị Đài, bà Đỗ Thị Loan, bà Nguyễn Thị Thúy, bà Nguyễn Thị Thuấn.

Bên cạnh việc biểu diễn những làn điệu chèo cổ đã đi sâu vào tâm thức của nhân dân như tích Lưu Bình- Dương Lễ, Quan Âm Thị Kính, ... Hiện nay, CLB chèo thôn Gừa đang tập trung tập luyện, biểu diễn những tác phẩm gắn với xây dựng nông thôn mới. Những tác phẩm tiêu biểu như: Khúc hát quê hương, Xuân quê hương,... có không ít những tác phẩm thể hiện tình yêu quê hương đất nước giàu đẹp như Biển đảo quê hương, Đẹp lòng mong ước... Qua đó, đã góp phần làm thay đổi nhận thức của người dân, thôi thúc họ chung tay góp sức xây dựng quê hương giàu mạnh, đóng góp một phần vào công cuộc xây dựng nông thôn mới tại địa phương mình.

Các ông bà trong câu lạc bộ hát Chèo phần lớn ở độ tuổi trung niên, cũng có những thành viên CLB tuổi đã ngoài 80 nhưng vẫn say mê với hát Chèo như cụ Lại Thị Dẩy, cụ Nguyễn Đăng Khề . Có những gia đình cả hai vợ chồng cùng là thành viên CLB như gia đình anh Nguyễn Đình Cường và Chị Phùng Thị Liên. Có gia đình cả hai mẹ con cùng tham gia CLB như gia đình cô Lê Thị Lý, con là Nguyễn Sỹ Toàn; gia đình bác Nguyễn Thị Đài, con là anh Nguyễn Đăng Lợi. Hoạt động của câu lạc bộ tại nhà văn hóa thôn Gừa xã Liêm Thuận, huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam. Ông nguyễn Đăng Khôi, một trong những người có công khôi phục lại làn điệu chèo truyền thống của quê hương , nay ông cũng đã ngoài 70 tuổi, ông không chỉ là một nhạc công, nghệ sĩ chèo của đồng quê. Ông còn là tác giả của nhiều làn điệu chèo mới với ca từ giàu ý nghĩa nhân văn. Hiện nay chiếu chèo thôn Gừa hoạt động dựa vào nòng cốt là các thành viên trong CLB dân ca và chèo thôn Gừa. Họ là những người nông dân chân lấm tay bùn, lúc buông tay cày, tay cuốc, họ lại tìm đến với nhau trong tiếng trống, nhịp phách để thỏa niềm đam mê hát Chèo. Chúng em có dịp giao lưu học hỏi trong một cuộc gặp gỡ các thành viên CLB tại nhà văn hóa khi các bác đang luyện tập. Không gian chiếu chèo thật tưng bừng rộn rã bởi các nhạc cụ được vang lên du dương, sâu lắng, giọng ca mượt mà của từng nghệ nhân đã thấm đẫm vào trái tim chúng em niềm vui, hạnh phúc. Nghe hát chèo và thưởng thức các nhạc cụ đặc sắc đó, chúng em vô cùng thích thú và yêu mến các làn điệu Chèo. Đó là những giai điệu nồng nàn, thắm thiết, truyền cảm thấm đượm tình quê, hương quê, khác xa với dòng nhạc hiện đại.

Tác giả: thcsliemthuan

Xem thêm

Ngọt Ngào câu hát Trống quân Liêm Thuận
Liêm Thuận Quê tôi
Học sinh trường THCS Liêm Thuận học hát chèo
Tiếng thì thình Trống quân Liêm Thuận
Tiếng thì thình Trống quân Liêm Thuận