tin tức-sự kiện

Các làn điệu hát chèo đang được bảo tồn tại Liêm Thuận

Số làn điệu chèo theo ước tính có khoảng trên 200 làn điệu, chủ yếu được hình thành và bắt nguồn từ các làn điệu dân ca, ca dao, thơ giàu chất văn học đằm thắm trữ tình...

Mỗi làn điệu chèo đều có những chức năng biểu cảm, diễn đạt trạng thái của nhân vật trong hoàn cảnh cụ thể của vở diễn.... Trong chèo có “Tứ quý”. Đó là những làn điệu “Đào liễu”, “Lới lơ”, “Ru kệ”, “Làn thảm”, những làn điệu này chứa trong mình đủ những yếu tố quan trọng của thanh nhạc: trữ tình, kịch tính và màu sắc. Hát được tứ quý là được làng chèo kính trọng. Thêm vào tứ quý một làn điệu “Đò đưa” nữa là được “Ngũ phúc”… Nếu ai hát thêm được những làn điệu độc đáo như “Con gà rừng”, “Nón thúng quai thao”, “Vãn”, “Sổng”… thì tâm hồn người đó sẽ rất phong phú. Vì những làn điệu trên tràn ngập những tình cảm cao quý của con người như lãng đãng, phất phơ, chòng chành, sương khói…Một số làn điệu Chèo tiêu biểu như Đào liễu, Lới lơ, Luyện năm cung, Du xuân, Đường trường bắn thước, Đường trường thu không, Đường trường duyên phận, Con nhện giăng mùng, Đường trường tải lương, Chức cẩm hồi văn, Chinh phụ, Hát cách, quân tử vu dịch, Tình thư hạ vị, Tò vò, Sa lệch bằng, Sa lệch chênh, Sắp bắt hề, Sắp cá rô, Sắp chênh, Sắp chò, Sắp cổ phong, Sắp đan lồng, Sắp đánh cờ, Sắp đặt để mà chơi, Sắp mưa ngâu, Sắp phòng loan, Sắp qua cầu, Sắp thường, Sử bằng, Sử chuy…

3. Một số làn điệu chèo cổ được sọan lời mới của quê hương .

Trên cơ sở các làn điệu Chèo cổ ông Nguyễn Đăng Khôi ( Chủ nhiệm CLB văn nghệ hát Chèo thôn Gừa) đã sưu tầm và soạn lời mới . Các làn điệu Chèo chủ yếu mà CLB hát Chèo thôn Gừa thường biểu diễn như : Đào liễu, Lới lơ, Luyện năm cung, Du xuân, Đường trường bắn thước, Đường trường thu không, Đường trường duyên phận, Con nhện giăng mùng, Đường trường tải lương, Chức cẩm hồi văn, Chinh phụ, Hát cách, Quân tử vu dịch, Tình thư hạ vị, Tò vò…

a. Điệu Đào liễu

MỘT THOÁNG CHỢ CHẰM

Nói vần:

Hỡi cô thắt giải lưng xanh

Có về Liêm Thuận quê anh thì về

Quê anh Lau - Chảy – Sông - Gừa

Chằm – Nga - Thị - Vải xa xưa ân tình

Qua cầu Chằm Thị đẹp xinh

Phủ Chằm là chợ quê mình đồng chiêm!

1. Phiên chợ quê mình

Ai qua đây ghé thăm chợ quê

Liêm Thuận, Phủ Chằm

Bánh đúc, bánh đê

Cá trê, cá chuối

Cua dốc, ốc nhồi

Đặc sản quê hương

Ra về (ai cũng) 2 yêu thương.

2. Chiếc nón em cầm

Em đi – em đi chợ quê

Trong nắng mai hồng

Phiên chợ quê hương

Điệu chèo ai hát

Câu hát ân tình

Tha thiết yêu thương

Hỡi người (trăm mến)2, ngàn thương.

3. Về với chợ Chằm

Hoa chanh nở giữa vườn chanh

Về với chợ Chằm

Chúng mình chân quê

Hương đồng gió nội

Cái yếm lụa đào

Cái áo tứ thân

Chợ Chằm (bể ái)2, tình ân.

4. Câu hát ân tình

Em yêu thương biết chăng lòng anh

Câu hát ân tình

Ta càng mến yêu

Làng quê văn hóa

Khúc hát quê mình

Trai gái trao duyên

Hỡi người (em gái) 2 quê hương.

b. Điệu luyện năm cung

CÔ GÁI LÀNG CHÈO

Nói vần Đi trên biển lúa hôm nay

Ngắm nhìn phong cảnh đổi thay quê nhà

Hương sen hương lúa mặn mà

Nghiêng nghiêng nón trắng, hai ta về làng

Khoan thai chân bước nhịp nhàng

Vừa đi vừa ngắm lại càng thêm xinh

1. Biển lúa quê mình - Vờn trước gió rung rinh lá – lá biếc xanh hương xen thoang thoảng dẫn anh về thôn Gừa.

2. Cảnh đẹp người ưa - Cổng tám mái rêu cờ - có tự bao giờ - nay lớp lớp cháu con - nối gót cha ông theo nghề nối nghiệp - giữ thương hiệu làng nghề - quê hương thợ mộc - nề - dẫu còn vất vả tiếng thợ Yên cừ: còn đây.

3. Anh về quê em, mến cảnh nhớ người ơi cô gái làng chèo- nghe em hát điệu đò đưa – Đào liễu - lới lơ - Sắp chờ - sắp chợt- màn loan - tiếng đàn – khiến anh thêm ngỡ ngàng – Xuân tình tưởng vọng thiết tha cung đàn quê hương.

4. Điệu chèo thân thương - giữ tỏ tâm hồn nghệ sỹ làng chèo – ơi tha thiết yêu thương trần tình - Tải lương - Đường trường bắn thước sử xuân – Quyên đề - Lão say hay tò vò.

Vẳng còn nhớ mãi tiếng em hát chèo vấn vương.

c. Điệu Chức cẩm hồi văn

KHÚC HÁT QUÊ HƯƠNG

Soạn lời: Nguyễn Đăng Khôi

Ngâm

Bổng chìm tiếng sáo quê hương

Ngát thơm hương lúa hương sen ngạt ngào

Nõn nà nón trắng nghiêng trao

Ửng hồng đôi má em hát chào người thương

Tình thư hạ Vị

- Ánh nắng trải vàng, sáng soi quê làng

- Rộn ràng bước chân vui hội, ơi tiếng sáo chào bình minh, vi vút trời anh hòa nhật bước chân í ì i nhịp bước chân anh.

Xưa đồng vắng tiếng sáo buồn hiu quạnh nước mênh mông làng xơ xác, đói khát triền miên, giờ đồng quê sáu tấn quê em đẹp giàu.

Đời trẻ lại xóm tưng bừng làng quê văn hóa.

- Đường bê tông xóm thôn rộng mở, nhà trẻ cháu thơ vui đùa. Làng đẹp giàu hát câu xây hạnh phúc bền lâu.

Nguyện dìn giữ cho quê mình cây xanh lá biếc.

Từ sông Gừa – thanh sơn – Lau Chảy í ì một giải đất quê ta gieo trồng, lòng hẹn lòng nắm tay ân tình, dựng xây biệt thự lung linh, chung câu hát ân tình toàn dân đoàn kết.

Làng tươi vui cho anh điểm hẹn vời vợi tiếng sáo trao duyên. Hòa niềm vui hôm sớm đâu quản khó khăn chẳng sờn.

Nguyện giữ gìn quê hương mình ngày thêm tươi thắm.

Tác giả: thcsliemthuan

Xem thêm

Ngọt Ngào câu hát Trống quân Liêm Thuận
Liêm Thuận Quê tôi
Học sinh trường THCS Liêm Thuận học hát chèo
Tiếng thì thình Trống quân Liêm Thuận
Tiếng thì thình Trống quân Liêm Thuận