giới thiệu

Bài ngoại khoá:

Giới thiệu về di tích lịch sử địa ph­ương:

 Núi chùa- thanh tâm- thanh liêm

Ngày soạn:

Ngày dạy:

 

I- Mục tiêu cần đạt:

- Giúp HS hiểu đ­ược những kiến thức cơ bản nhất về trận đánh Núi Chùa xã Thanh Tâm, huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam.

- Rèn kỹ năng nhận biết, thông hiểu về những kiến thức lịch sử địa phương.

- Giáo dục ý thức tổ chức kỷ luật, ý thức giữ gìn và bảo vệ di tích lịch sử địa ph­ương. Từ đó tuyên truyền để mọi ng­ười cùng có ý thức giữ gìn, tôn tạo và bảo vệ.

II- Chuẩn bị:

- GV: Loa đài, giáo án ngoài giờ, các tài liệu liên quan đến trận đánh Núi Chùa.

- HS: Kê bàn ghế, tập trung ở sân tr­ường, tự tìm hiểu trận đánh Núi Chùa.

III- Nội dung bài học:

          Lâu nay, khi đề cập đến cuộc kháng chiến chống Pháp, nhiều ngư­ời thường nghĩ rằng kết thúc chiến dịch Điện Biên Phủ tức là chúng ta đã dành thắng lợi chung cuộc của cuộc kháng chiến và ít đề cập đến những trận đánh sau đó. Do vậy có rất nhiều đơn vị bộ đội tham gia và các liệt sĩ đã hy sinh trong những trận đánh sau chiến dịch Điện Biên Phủ đến nay vẫn còn là điều khó xác định. Thanh Tâm- quê h­ương chúng ta cũng là một trong những nơi diễn ra một trận chiến rất bi hùng trong lịch sử địa ph­ương cũng nh­ư trong lịch sử dân tộc.

          Trong cuốn Lịch sử xã Thanh Tâm, thời kỳ cuối của cuộc  kháng chiến chống Pháp, có những trang viết về trận Núi Chùa ( hay còn gọi là trận Chanh Chè) nh­ư sau:

“Sáng sớm ngày 21-5-1954, khi nhân dân đang ra đồng gặt lúa, bộ đội chuẩn bị hầm hào, củng cố trận địa… thì địch mở trận càn lớn vào xã Thanh Tâm. Chúng huy động 1.000 quân của 4 tiểu đoàn ngụy và 2 tiểu đoàn lê d­ương ở Phủ Lý, phối hợp với 300 quân ở bốt Tâng, bốt Cõi với sự yểm trợ của 8 chiếc máy bay, hộ tống của 50 xe lội n­ước, dùng hoả lực mạnh tấn công. Riêng trong ngày 21-5-1954, máy bay địch xuất kích 54 lần cùng với hoả lực pháo tầm xa và súng cối đặt trên xe cóc bắn phá dữ dội dọc theo khu vực núi đất và các thôn xóm của 2 xã Thanh Tâm và Liêm Sơn. Sau đó chúng chia thành 3 mũi tiến vào Thanh Tâm.

Mũi thứ nhất, đi từ Phủ Lý xuống thôn Bói, rồi chia làm hai, một mũi đánh vào thôn Non, mũi khác tiến theo quốc lộ 1, xuống thôn Tâng, phối hợp lực l­ượng ở bốt Tâng, đánh qua các thôn Lời, Thong, Chiềng… rồi chiếm giữ chốt ở núi Trà Châu.

Mũi thứ hai, địch ở bốt Cõi và Phủ Lý, đánh vào làng Non, phối hợp đánh qua núi Tháp, rồi tràn xuống núi Trà Châu, sang mỏm Chanh.

Mũi thứ ba, địch dùng 50 xe lội n­ước, tập kết ở Phố Phủ (huyện Bình Lục), trang bị súng 12,7 ly, đại liên gắn trên xe và bộ binh hộ tống tràn qua các xã Liêm Túc, Liêm Sơn, rồi đổ quân chiếm từ Khe Đá, Trà Châu…”.

Máy bay địch “bay dọc đư­ờng B­ởi đi Trà Châu và Liêm Sơn bắn đại liên xối xả xuống đoàn ng­ười đang chạy sơ tán từ thôn Non xuống. Đén 7 giờ sáng, tốp xe cóc đầu tiên của địch đã chiếm con đ­ường của Miễu Thổn từ Trà Châu đi mỏm Chanh và án ngữ ngã ba Khe Đá. Trận chiến đấu Chanh Chè diễn ra ác liệt ngay từ những phút đầu tiên. Tại Khe Đá, địch tập trung các hoả lực trút đạn nh­ư m­ưa vào nơi có một đơn vị chủ lực ta đóng quân và nhiều du kích, dân công hoả tuyến phục vụ bộ đội. Quân ta triển khai trong công sự, lợi dụng s­ườn núi,vách đá đánh trả quyết liệt. Nhiều giờ đồng hồ, địch không thể tiến vào đ­ược Miễu Thổn.

hư­ớng Trà Châu, toán quân từ Non xuống đã cụm lại chiếm đ­ược đỉnh núi Trà Châu, lợi dụng địa hình từ trên cao bắn xuống, tạo thế áp đảo từ ngoài vào, trên đánh xuống, dồn bộ đội, du kích của ta vào khu vực Khe Đá và chùa Miễu Thổn. ở khu vực đền Trà Châu, làng Sở, các trận đánh diễn ra ác liệt nhất. Xe cóc của quân Pháp tiến vào làng, bộ đội du kích buộc phải đánh giáp lá cà với quân viễn chinh. Hai bên giằng co quyết liệt gần 10 giờ đồng hồ quanh các xóm, làng, từng ngõ ngách. Địch bị tổn thất nặng nề, điên cuồng dùng 4 máy bay B26 ném  hơn 10 quả bom vào s­ườn núi và lòng khe Miễu. Khói lửa mịt mù, hàng trăm khối đá, đá sạt lở, trút xuống lòng khe, cùng với sức công phá của bom, gây tổn thất, th­ương vong lớn cho bộ đội, du kích và dân công”.

Qua đoạn viết trên và từ thực tế lịch sử kháng chiến chống Pháp những tháng 5,6,7-1954, chúng ta thấy: sau khi ở mặt trận Điện Biên Phủ ta đã giành được trọn vẹn, toàn bộ quân địch ở tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ bị tiêu diệt và bắt sống, t­ướng Đờ Cát và Ban Tham m­ưu của ông ta cùng hàng nghìn binh lính địch đã trở thành tù binh; trận quyết chiến chiến lược của ta đã kết thúc thắng lợi vẻ vang; Phái đoàn Chính phủ Pháp đã buộc phải ngồi với Phái đoàn Chính phủ ta và một số nước liên quan, tại Hội nghị Giơ-ne-vơ (khai mạc vào 8-5-1954), bàn về việc kết thúc chiến tranh, lập lại hoà bình ở Đông Dương, thì chiến sự ở các mặt trận khác trên khắp cả nước, trong đó có mặt trận đồng bằng Bắc Bộ, mà cụ thể là ở tỉnh Hà Nam, vẫn diễn ra vô cùng ác liệt. Địch vẫn ngoan cố mở các cuộc hành quân quy mô lớn, vừa và nhỏ bằng bộ binh và xe cơ giới, có sự yểm trợ của máy bay, hoả lực pháo binh, càn quét vào các khu du kích, căn cứ du kích và vùng giải phóng của ta, gây thêm nhiều tội ác, thương vong cho đồng bào ta. Cuộc chiến đấu của quân và dân ta ở mặt trận đồng bằng Bắc Bộ và nhiều nơi khác vẫn chưa ngừng nghỉ và có thể nói là còn rất gay go, quyết liệt, mà trận Núi Chùa là một dẫn dụ cụ thể.

Vào dịp kỷ niệm 55 năm chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ (7-5-1954 – 7-5-2009) báo Quân đội nhân dân, trong các số 26,27 và 28-3-2009 đăng bài “Núi Chùa, ký ức máu đào”, gồm 3 kỳ, của các tác giả Nguyễn Tuấn, Anh Thu và Phạm Quân, viết thêm về trận chống càn ngày 21-5-1954 của bộ đội chủ lực, du kích và nhân dân tại địa bàn xã Thanh Tâm. Qua đó, các tác giả đã cho người đọc hiểu biết thêm nhiều chi tiết của trận chiến đấu đó và cũng là để tri ân với những người đã hy sinh, đáp ứng được phần nào nguyện vọng của nhân chứng lịch sử, những người dân tham gia trận chiến đấu. Tuy nhiên, lực lượng bộ đội chủ lực tham gia trận chiến đấu đó là đơn vị nào, vẫn là điều chưa biết một cách đầy đủ , cụ thể. Nhân chứng lịch sử hiện còn sống tại xã Thanh Tâm, chỉ nhớ rằng nhiều người trong đơn vị chủ lực nói giọng miền Trung, rất có thể là con em của các tỉnh Khu 4 (Thanh Hoá, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên).

Hơn nửa thế kỷ qua, vùng núi Chanh Chè, chùa Trà Châu, nghĩa trang liệt sĩ xã là nơi “nâng giấc” cho hàng trăm liệt sĩ chưa xác định được tên từ nhiều miền quê hy sinh trong các trận chiến đấu tại địa phương và cả những đồng chí còn nằm lại dưới lòng đất. Sự hy sinh của hơn 100 cán bộ, chiến sỹ dưới chân Núi Chùa sau trận ném bom dữ dội của máy bay địch vẫn được các du kích, dân quân , giờ đã ở tuổi 80 nhớ như in, kể lại rành rọt từng chi tiết. Nhng rặt một nỗi,những chiến sỹ ấy thuộc đơn vị nào thì cán bộ và nhân dân địa phương đều chưa rõ. Nghĩa trang liệt sỹ xã hiện có tổng cộng 214 ngôi  mộ chưa xác định được tên.

Căn cứ vào các nguồn tư liệu lịch sử, mà quan trọng là các nhân chứng lịch sử, đến nay chúng ta đã biết: các đơn vị đã tham gia trận đánh bi hùng ngày 21-5-1954 là Trung đoàn 95 (Đại đoàn Bình Trị Thiên), tiểu đoàn 884, trung đoàn 48 và một số phân đội của trung đoàn 64 Đại đoàn 320 (Đại đoàn đồng bằng).

          Tri ân các liệt sỹ đã hy sinh trong trận chiến đấu ngày 21-5-1954, nhân dân địa phương, từ trước đến nay, vào ngày mồng Một, ngày Rằm hàng tháng và ngày 19- 4 Âm lịch hàng năm (21-5-1954), 22-12… luôn tới nghĩa trang liệt sỹ xã và khu vực Khe Núi, nơi các chiến sỹ hy sinh (nay còn dấu tích một hố bom rất lớn) thắp hương, tưởng nhớ.

          Ngày 21-5-2009, tại UBND xã Thanh Tâm, Bộ chỉ huy quân sự Tỉnh Hà Nam kết hợp với nhiều ban ngành, đoàn thể khác đã tổ chức thành công cuộc gặp gỡ các nhân chứng lịch sử. Cuộc gặp gỡ rất xúc động, để lại nhiều ấn tượng sâu sắc trong lòng mỗi người về dự và nhân dân địa phương. Ngày 10-12-2009, chúng ta đã khởi công xây dựng đài tưởng niệm tại Núi Chùa. Trong tương lai không xa, đền Trà Châu, Núi Chùa và một số di tích khác ở Thanh Tâm sẽ trở thành một khu du lịch tâm linh, một khu du lịch sinh thái đầy ý nghĩa và giá trị.

IV- Bài tập:

1.     Em có cảm tưởng như thế nào sau khi được tìm hiểu cụ thể về Núi Chùa?

2.     Em sẽ làm gì để góp phần nhỏ bé của mình trong việc bảo vệ, tôn tạo di tích lịch sử ở địa phương?

 


NÚI CHÙA
Niềm vui ngày khai trường
Giao lưu với trẻ khuyết tật
Ngày hội đến trường
Ngày hội khai trường