Tin tức/(Trường TH Mộc Nam)/Trao đổi KN - PPDH/
MÔ HÌNH TRƯỜNG HỌC MỚI VNEN

MÔ HÌNH TRƯỜNG HỌC MỚI (MÔ HÌNH VNEN)

MỘT CÁCH HỌC MỚI CHO HỌC SINH TIỂU HỌC

Thực trạng chung của nền giáo dục Việt Nam hiện nay là bên cạnh những thành tựu đã đạt được còn khá nhiều điều bất cập, trong đó tồn tại lớn nhất tập trung vào chất lượng đào tạo chưa cao và thiếu sự bền vững. Trong đó các nguyên nhân chính tập trung vào sự yếu kém, bất hợp lý trong phương pháp giảng dạy, đội ngũ giáo viên giảng dạy, chương trình đào tạo, tài liệu học tập, giáo trình,...

           Phương pháp giảng dạy là một trong những yếu tố quan trọng và ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng giáo dục. Một phương pháp giảng dạy khoa học, phù hợp sẽ tạo điều kiện để giáo viên và học sinh phát huy hết khả năng của mình trong việc truyền đạt, lĩnh hội kiến thức và phát triển tư duy. Một phương pháp giảng dạy khoa học sẽ làm thay đổi vai trò của người thầy đồng thời tạo nên sự hứng thú, say mê và sáng tạo của người học.

          Nhìn rộng ra các quốc gia có nền giáo dục phát triển trên thế giới, họ đặc biệt quan tâm đến việc phát triển tư duy sáng tạo, khả năng làm việc độc lập và khả năng làm việc theo nhóm của người học. Các quốc gia này áp dụng nhiều phương pháp khác nhau nhằm khích lệ và tạo điều kiện tốt nhất để người học phát triển khả năng sáng tạo của mình.

Điểm nổi bật của mô hình "Trường học Việt Nam mới" này là có thể tạo cho học sinh những thay đổi tích cực, phương pháp giảng dạy mới sẽ giúp học sinh tự trải nghiệm, khám phá để hình thành kiến thức mới; áp dụng kiến thức đã học vào bài tập và biết vận dụng kiến thức vào cuộc sống; học sinh chủ động hơn, tự tin hơn. Ngoài ra, phương pháp giảng dạy mới cũng yêu cầu có sự tham gia tích cực của cộng đồng, đề cao vai trò của gia đình, cộng đồng trong việc phối hợp giảng dạy cho học sinh. Một trong những nguyên tắc cơ bản của mô hình "Trường học Việt Nam mới" là lấy học sinh làm trung tâm cho nên toàn bộ không gian lớp học đều trở thành nơi các em học sinh học tập. Ngoài ra, các em có thể học tập từ phía gia đình và cộng đồng những vấn đề về văn hóa địa phương để làm phong phú thêm kiến thức của mình.

Với sự đổi mới đồng bộ từ hình thức tổ chức, phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá chất lượng giáo dục, mô hình này bước đầu đã khiến không ít giáo viên e ngại, trăn trở. Trong những ngày đầu năm học, thầy trò còn bỡ ngỡ chưa quen với cách học, cách tổ chức mới, phụ huynh băn khoăn, lo lắng... Nhưng thực tế sau hơn hai tháng triển khai, dần dần cách học mới đã thực sự thu hút các em, học sinh không còn phải nặng nề với những bài tập mà cô giao mà đã tạo được không khí dân chủ, thân thiện trong lớp học và học sinh say mê hơn với mỗi tiết học, bài tập…Việc tổ chức dạy học theo nhóm phát huy cao độ vai trò chủ thể, tích cực của mỗi cá nhân học sinh trong việc thực hiện nhiệm vụ được giao. Khi học theo nhóm, vai trò chủ thể, tính tự giác, tích cực, sáng tạo, năng động, tinh thần trách nhiệm của HS được phát huy hơn, cơ hội cho HS tự thể hiện, tự khẳng định khả năng của mình nhiều hơn.

Để mô hình đạt hiệu quả cao, trước hết là đổi mới tư duy từ các nhà quản lí đến nhận thức của giáo viên và nhất là quan tâm đến cách tổ chức dạy học theo nhóm một cách hiệu quả. Trên cơ sở đó, các trường đã chỉ đạo giáo viên thiết kế bài dạy, tổ chức dạy học phù hợp nhận thức và nhu cầu của từng đối tượng học sinh ở từng khối lớp, đặc biệt chú trọng phát huy sáng tạo trong dạy học, vận dụng các hình thức dạy học linh hoạt trong các tiết học, áp dụng các mô hình mới như dạy học theo góc, theo nhóm để kích thích học sinh tích cực học tập thông qua các hoạt động và tăng cường sự tham gia, nâng cao hứng thú ở học sinh. Ngoài ra, để các em học sinh phát huy được tính sáng tạo, giáo viên phải luôn đề cao vai trò của thủ lĩnh lớp học trong việc tổ chức các hoạt động học tập, tạo cơ hội để nhiều học sinh trong lớp được thể hiện vai trò của mình. 

Đặc biệt, khi HS học theo nhóm thì kết quả học tập cao hơn, hiệu quả làm việc tốt hơn, khả năng ghi nhớ lâu hơn. Nhóm làm việc còn cho phép các em thể hiện vai trò tích cực đối với việc học của mình - hỏi, biểu đạt, đánh giá công việc của bạn, thể hiện sự khuyến khích và giúp đỡ, tranh luận và giải thích... Trong học nhóm, học sinh sẽ biết đưa ra ý tưởng của mình trong môi trường cùng phối hợp, giải thích, học hỏi lẫn nhau bằng ngôn ngữ và phương thức tác động qua lại, phát triển sự tự tin vào bản thân như là người học và trong việc chia sẻ ý tưởng với sự tiếp thu có phê phán (của nhiều người cùng nghe về một vấn đề). Hay nói cách khác, HS trở thành chủ thể đích thực hoạt động học tập của cá nhân mình.

Việc tổ chức học theo nhóm đã hình thành các kĩ năng xã hội và các phẩm chất nhân cách cần thiết cho các em như: kĩ năng tổ chức, quản lí, kĩ năng giải quyết vấn đề, kĩ năng hợp tác, có trách nhiệm, tinh thần đồng đội, sự quan tâm và mối quan hệ khăng khít, sự ủng hộ cá nhân và khuyến khích tinh thần học hỏi lẫn nhau, có trách nhiệm với nhóm và khuyến khích ý thức tự giác, tự kỉ luật; phương tiện rèn luyện và duy trì các mối quan hệ liên nhân cách.

Ngoài ra việc tổ chức dạy học theo nhóm đã tạo cơ hội bình đẳng cho mỗi cá nhân học sinh được khẳng định mình và được phát triển. Nhóm làm việc đã khuyến khích HS giao tiếp với nhau và như vậy giúp cho những em nhút nhát, thiếu tự tin, cô độc có nhiều cơ hội hòa nhập với lớp học. Thêm vào đó, việc học theo nhóm như trên còn tạo ra môi trường hoạt động mang bầu không khí thân mật, cởi mở, sẵn sàng giúp đỡ, chia sẻ trên cơ sở cố gắng hết sức và trách nhiệm cao của mỗi cá nhân. HS có cơ hội được tham gia tích cực vào hoạt động nhóm. Mọi ý kiến của các em đều được tôn trọng và có giá trị như nhau, được xem xét, cân nhắc cẩn thận. Do đó đã khắc phục tình trạng áp đặt, uy quyền, làm thay, thiếu tôn trọng... giữa những người tham gia hoạt động, đặc biệt giữa GV và HS.                      

Để việc học theo nhóm đạt hiệu quả, Tổ Tiểu học đã chỉ đạo giáo viên tập trung những vấn đề sau:

- Trước hết, GV nêu vấn đề, xác định nhiệm vụ nhận thức, tổ chức các nhóm làm việc có thông báo thời gian. Hướng dẫn cách làm việc theo nhóm để việc thảo luận đạt hiệu quả, giáo viên cần xác định mục đích chỉ dẫn nhiệm vụ cần thực hiện, ấn định thời gian, nghĩa là học sinh phải hiểu ý nghĩa, mục đích việc sắp làm, nắm vững các bước thực hiện và biết trước thời gian cần thực hiện nhiệm vụ bao lâu.

- Sau đó hướng dẫn nhóm tự phân công trong nhóm, trao đổi ý kiến, thảo luận trong nhóm, tổ chức cho mọi học sinh đều được tham gia ý kiến của riêng mình, dưới sự hướng dẫn của nhóm trưởng, mọi ý kiến đều được xem xét, thảo luận thậm chí có thể gây tranh luận, nếu không thống nhất được trong nhóm thì nhóm trưởng thông báo (mặt xanh) cần sự hỗ trợ giúp đỡ của các nhóm khác hoặc của GV. Nếu nhóm hoàn thành nhiệm vụ sẽ thông báo bằng mặt đỏ (mặt cười) để GV kiểm soát và đánh giá nhận xét, sau đó nhóm cử đại diện trình bày kết quả làm việc của nhóm. Sau khi xác định nhiệm vụ cần thực hiện học sinh thực hiện nhiệm vụ theo cá nhân, sau đó trao đổi ý kiến thảo luận trong nhóm để rút ra vấn đề chung cuối cùng đại diện nhóm báo cáo kết quả thảo luận của nhóm mình.

- Khi thời gian thảo luận kết thúc giáo viên tổ chức để đại diện các nhóm báo cáo kết quả thảo luận trước lớp, các nhóm khác nêu nhận xét bổ sung. Nếu kết quả thảo luận của các nhóm chưa thống nhất, giáo viên đưa vấn đề ra thảo luận chung cả lớp rồi mới đưa ra đáp án đúng, hoàn chỉnh kiến thức cho học sinh đồng thời đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ của các nhóm.  

 - Cần kết hợp phương pháp dạy học theo nhóm với các phương pháp đặc trưng bộ môn trên cơ sở nội dung bài học. Các phương pháp này phát huy tính tự giác, tích cực chủ động, sáng tạo của học sinh dưới sự tổ chức chỉ đạo của giáo viên.

 - Dạy học theo nhóm gây ồn trong lớp, giáo viên khó kiểm soát, có học sinh không thích học theo nhóm, vì muốn chứng tỏ khả năng của mình với giáo viên hơn là với bạn. Trong nhóm có một số học sinh tích cực, một số khác ỷ lại vào các bạn trong nhóm, vậy nên giáo viên cần phải quán xuyến việc học trong nhóm và sự hợp tác của các thành viên, tránh tình trạng học sinh chép bài của nhau, cần chú ý giáo dục và rèn luyện kỷ năng hoạt động hợp tác trong nhóm cho học sinh.

- Việc dạy học trong nhóm khó khăn mất nhiều thời gian khó có thể đánh giá trên kết quả thảo luận của nhóm. Vì vậy giáo viên cần kết hợp đánh giá của thầy với đánh giá của trò, tự đánh giá của bản thân.

-  Việc lựa chọn đúng và sự kết hợp hài hoà các phương pháp dạy học nhằm đạt hiệu quả cao phụ thuộc rất nhiều vào trình độ, nghệ thuật sư phạm và lòng nhiệt tình, ngoài trình độ chuyên môn, nghiệp vụ và vốn sống của mỗi giáo viên. Trong việc dạy học theo nhóm, giáo viên khó kiểm soát các hoạt động cũng như kết quả làm việc của nhóm, đôi lúc khó xử lí trước những tình huống xuất hiện trong thực tế. Bởi vậy GV cần phải nghiên cứu bài chu đáo, dự kiến các tình huống có thể xảy ra để giúp HS khi cần thiết.

- Lớp học có thể chia làm 4 - 6 nhóm mỗi nhóm có khoảng 6-8 học sinh. Nhóm tự bầu ra 1 nhóm trưởng để điều khiển hoạt động của nhóm, nhóm trưởng có thể luân phiên nhau trong suốt năm học. Mỗi thành viên trong nhóm đều phải làm việc tích cực không được ỷ lại một vài người có hiểu biết và năng động hơn các thành viên trong nhóm giúp đỡ lẫn nhau tìm hiểu vấn đề trong không khí thi đua với các nhóm khác. Kết quả làm việc của mỗi nhóm sẽ đóng góp vào kết quả học tập chung của cả lớp.

        Với mô hình VNEN này và phương pháp “can thiệp sớm”, trong quá trình tổ chức học theo nhóm, giáo viên đã kịp thời phát hiện những hạn chế, những điểm yếu của học sinh để có sự can thiệp kịp thời; đối với những học sinh hoàn thành kiến thức cơ bản sẽ được giáo viên gợi ý các nội dung nâng cao. GV cũng phải đầu tư công sức thiết kế bài giảng, tổ chức dạy học phù hợp nhận thức và nhu cầu của từng đối tượng HS, trong đó chú trọng phát huy tính sáng tạo trong dạy học, vận dụng các hình thức dạy học linh hoạt theo nhóm để kích thích HS tích cực học tập thông qua các hoạt động và tăng cường sự tham gia, nâng cao hứng thú của HS, nhất là phải lường trước những tình huống phát sinh nhằm giúp các em tìm tòi, khám phá bài học.

Với tính ưu việt của phương pháp dạy học mới, với sự chỉ đạo sát sao của ngành Giáo dục, sự nỗ lực của các trường và sự đồng hành của phụ huynh, mô hình trường học mới sẽ trở thành xu thế đổi mới, phát triển tất yếu của giáo dục.

Tác giả: thmocnam
TRƯỜNG TIỂU HỌC MỘC NAM
Ngày hội đến trường
Ngày hội khai trường
Niềm vui ngày khai trường
  • Ba công khai
  • Thông báo

CÔNG KHAI BIỂU MẪU 5-6-7-8

TRƯỜNG TIỂU HỌC MỘC NAM

CÔNG KHAI TÀI CHÍNH, CƠ SỞ VẬT CHẤT

Trường Tiểu học Mộc Nam

CÔNG KHAI THÔNG TIN CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC NĂM HỌC 2016-2017

Biểu mẫu 06 Kèm theo Thông tư số 09/2009/TT-BGDĐT ngày 07 tháng 5 năm 2009 của Bộ Giáo dục và Đào tạo
Xem thêm...