Tin tức/(Trường Tiểu học Tiến Thắng)/ĐỔI MỚI NỘI DUNG, PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC/
Thay đổi không gian học tập

1.4. Đổi mới về hình thức tổ chức dạy học

          Trong các hình thức dạy học, ngoài việc tổ chức cho học sinh học tập theo hình thức cá nhân, nhóm, tôi đặc biệt lưu ý hình thức “dạy học ngoài lớp học”. Đây là hình thức rất tích cực, gây hứng thú cho học sinh vì những lí do sau:

          - Dạy học ngoài không gian lớp học (dạy ngoài thiên nhiên) học sinh được mở rộng tầm mắt ra ngoài 4 bức tường lớp học để quan sát thực tế bên ngoài các em được trải nghiệm, được gắn bó với môi trường tự nhiên và xã hội, giúp học sinh có khái niệm cụ thể, tường minh về sự vật, hiện tượng nên các em nắm bài tốt hơn, bền vững hơn.

          - Dạy học ngoài thiên nhiên giúp hình thành cho các em phương pháp quan sát, phân tích, tổng hợp những thông tin thu được trong quá trình quan sát, trải nghiệm.

          - Dạy học ngoài thiên nhiên có ý nghĩa to lớn đối với việc hình thành và phát triển nhân cách cho học sinh. Chính những trải nghiệm cùng thiên nhiên, môi trường giúp hình thành nơi các em tình yêu với thiên nhiên, với môi trường sống xung quanh, từ đó các em có ý thức bảo vệ môi trường, các em có cơ hội đươc bộc lộ sở thích, cá tính. Qua đó giúp hình thành và phát triển phẩm chất, nhân cách cho các em một cách tự nhiên, đáng yêu.

          - Trong chương trình giáo dục tiểu học hiện nay, nhiều nội dung trong môn Tự nhiên và Xã hội gắn liền với môi trường địa phương nơi các em đang sống. Dạy học ngoài thiên nhiên là hình thức tốt để thực hiện mối liên hệ giữa lí luận và thực tiễn. Các tiết học được tổ chức ngoài thiên nhiên với hình thức đa dạng, phong phú (chơi trò chơi, thực hành, ...) giúp học sinh không nhàm chán, kiến thức của bài học được rút ra một cách nhẹ nhàng, chủ động, thực tế nên các em hiểu sâu và nhớ lâu.

            Khi dạy học ngoài lớp học, tôi đặc biệt quan tâm đến các bước xây dựng tiết học ngoài không gian lớp học:

          Bước 1: Xây dựng kế hoạch tổ chức bài dạy ngoài thiên nhiên.

          Hiệu quả của việc tổ chức hoạt động học tập ngoài thiên nhiên phụ thuộc rất lớn vào công tác chuẩn bị. Vì vậy, trong bước này, giáo viên cần xây dựng kế hoạch tổ chức bài dạy ngoài thiên nhiên thật chu đáo:

          + Xác định rõ mục đích, yêu cầu của "hoạt động học tập ngoài thiên nhiên”.

          + Xây dựng nội dung dạy học ngoài thiên nhiên.

          Đến địa điểm sẽ tổ chức hoạt động học tập ngoài thiên nhiên để nghiên cứu cụ thể đối tượng học tập, bổ sung thêm các đồ dùng, phương tiện dạy học cần thiết cho việc tiến hành hoạt động học tập ngoài thiên nhiên.

          Địa điểm tổ chức giờ học có thể là sân trường, vườn trường, làng nghề,...(nên chọn địa điểm gần trường nhất để đảm bảo an toàn và giảm chi phí)

          + Xác định phương tiện di chuyển học sinh đến địa điểm tổ chức hoạt động học tập ngoài thiên nhiên. Phương tiện di chuyển có thể là đi bộ,… tùy thuộc vào địa điểm dạy học.

          + Xác định thời gian giảng dạy ngoài thiên nhiên cho phù hợp (tránh dạy vào lúc trời nắng gắt: tiết 3, 4 buổi sáng hay tiết 1, 2 buổi chiều). Ngoài ra giáo viên còn cần xác định rõ thời gian di chuyển học sinh, thời gian giảng dạy, thời gian cho từng hoạt động của tiết học và thời gian đưa học sinh về.

          + Phổ biến kế hoạch học tập ngoài thiên nhiên cho học sinh một cách đầy đủ, rõ ràng trước hôm tiến hành học tập ngoài thiên nhiên để học sinh có tâm thế tốt và chuẩn bị tư liệu/ đồ dùng cần thiết.

          + Dự kiến cách quản lí học sinh: học tập ngoài thiên nhiên không gian rộng, có nhiều yếu tố bên ngoài tác động đến sự tập trung chú ý của các em. Vì vậy, giáo viên cần dự kiến quản lí học sinh trong quá trinh di chuyển đến địa điểm dạy học, trong quá trình học và khi di chuyển học sinh về lớp.

          + Dự kiến phương án thay thế khi điều kiện thời tiết không thuận lợi: thời tiết mưa, quá nắng,...

          Bước 2: Tiến hành dạy học ngoài thiên nhiên.

          Một tiết học ngoài thiên nhiên thường được tổ chức theo tiến trình sau:

          + Giáo viên nêu vấn đề cho học sinh tri giác trực tiếp vật thật (sự vật, hiện tượng) của bài học tại địa điểm dạy học.

          + Giáo viên đặt câu hỏi gợi ý để học sinh có hướng suy nghĩ nhằm đưa ra được những nhận xét về sự vật, hiện tượng, giáo viên định hướng cho học sinh phương pháp thu thập thông tin để đạt được mục tiêu đề ra, khuyến khích học sinh tư duy, phân tích bằng cách đặt và trả lời câu hỏi: Tại sao/ Vì sao? Như thế nào?

          + Học sinh thảo luận nhóm (dựa trên quan sát vật thật, thí nghiệm, ..) để giải quyết vấn đề giáo viên nêu.

          + Giáo viên hướng dẫn học sinh báo cáo kết quả quan sát, thu thập rồi rút ra kết luận.

          + Giáo viên nhận xét, bổ sung và chốt kết luận đúng.

          + Giáo viên tổ chức các hoạt động để học sinh được thực hành củng cố, khắc sâu kiến thức bài học.

          Bước 3: Tổng kết

          + Giáo viên chú ý cung cấp/ định hướng một số nguồn khác để học sinh có cơ hội khám phá thêm nội dung liên quan đến bài học.

          + Giáo viên, học sinh cùng đánh giá về hiệu quả của bài học đối với bản thân, rút xa bài học liên hệ bản thân.

            Ví dụ: Dạy bài "Lá cây có đặc điểm gì?" (TN&XH lớp 3, trang 20)

          Việc vận dụng hình thức dạy học ngoài lớp học với bài này là quá thuận tiện vì trường tôi và đa số các trường đều có cây xanh và vườn cây. Mặt khác, khoảng cách đi lại quá thuận tiện. Sau khi áp dụng các bước theo quy trình, tôi thấy hiệu quả hơn so với dạy trong lớp rất nhiều (học sinh rất hứng thú, số lượng học sinh học tập tích cực rất nhiều,…). Sau đây là một số địa chỉ bài dạy mà tôi lên kế hoạch cho hình thức dạy học ngoài lớp đã mang lại hiệu quả rất cao:

          + Bài 13: Hoạt động nông nghiệp

          + Bài 15: An toàn khi đi xe đạp

          + Bài 16: Vệ sinh môi trường

          + Bài 18: Thân cây có đặc điểm gì?

          + Bài 20: Lá cây có đặc điểm gì?

Tác giả: lqh

Xem thêm

Tiết học ngày 8/3/2019 lớp 5A TH Tiến Thắng
Ăn mừng chiến thắng
Tự hào Việt Nam
  • Ba công khai
  • Thông báo